İha Ehliyeti Alma Rehberi: Ticari Drone Ehliyeti Nasıl Alınır?

Dronelar, özellikle son yıllarda hem hobi amaçlı kullanımda hem de ticari alanda büyük ilgi görmeye başladı. Haritalama, tarım, güvenlik, taşımacılık, prodüksiyon gibi alanlarda yaygınlaşan drone kullanımı, ticari faaliyetler için yasal bir ehliyet gerektirmektedir. Peki, 2026 yılında ticari drone ehliyeti nasıl alınır? İşte tüm detaylarıyla rehberimiz.

Ticari ve Hobi Uçuşu Arasındaki Farklar

Drone kullanıcıları için en önemli ayrım hobi uçuşu ile ticari uçuş arasındaki farktır. Hobi uçuşları genellikle kişisel amaçlıdır ve ticari gelir elde etme amacı gütmez. Ticari uçuşlar ise para karşılığı yapılan hizmetleri kapsar. Ticari uçuş yapacak kişilerin SHGM onaylı İHA pilot lisansı alması şarttır. Hobi amaçlı uçuşlarda bu lisans zorunlu olmasa da belirli kurallara uyulması gerekir. Karşılaştırma:

• Hobi Uçuşu: Kişisel, ticari olmayan çekimler ve lisans gerekmez
• Ticari Uçuş: Para karşılığı veya profesyonel amaçlı hizmet ve lisans zorunlu

Kriter	Hobi Uçuşu	Ticari Uçuş
Amaç	Kişisel hobi, öğrenme, portföy	Ücretli çekim/denetim, kurumsal içerik
Hukuki Sorumluluk	Temel kurallar	Sözleşme + sigorta + izin süreçleri
İzin İhtiyacı	Alan-duruma göre değişir	Çoğu senaryoda önceden planlı izin
Sigorta	Tercihe bağlı	Pratikte elzem/gereklidir
Dökümantasyon	Basit kayıt	Sözleşme, log, rapor, teslim şartları
Ekip Yapısı	Tek pilot ağırlıklı	Pilot + kamera op. + spotter (saha)

Ticari İHA Ehliyeti Nedir ve Neden Gerekli?

Ticari İHA ehliyeti (uzaktan pilot sertifikası), belirli bir sınıftaki insansız hava aracını güvenli ve kurallara uygun şekilde uçurabileceğimizi belgeleyen resmî yeterliliktir. Bu belge, hem işverenler hem de kamu kurumları nezdinde standartlara uyduğumuzu gösterir; uçuş izinleri, sigorta ve sorumluluk süreçlerinde bize kapı açar.

• Ne sağlar? Kimliklendirme, sorumluluk bilinci, standart eğitim ve güvenli operasyon kültürü.
• Kimler almalı? Ücretli çekim/denetim yapanlar, kurumsal içerik üretenler, haritalama-inşaat-enerji gibi sektörlerde görev alanlar.
• Ne kazandırır? İzin süreçlerinde hız, iş güvenliği, müşteri güveni ve rekabet avantajı.

Drone Sınıfları ve Hangi Ehliyetin Size Uygun Olduğunu Nasıl Belirleriz?

Drone’lar genellikle azami kalkış ağırlığı ve risk profiline göre sınıflandırılır. Pratikte pazarın büyük kısmını hafif ve orta sınıf platformlar oluşturur. Ehliyet tercihini belirlerken yalnızca ağırlığa değil, operasyon türüne (şehir içi, kalabalık yakınları, gece/gündüz), ekipman (kamera, sensör) ve uçuş menziline de bakarız.

• Hafif platformlar: Sosyal medya, emlak, düğün, kurumsal tanıtım çekimleri.
• Orta platformlar: Sinema-TV prodüksiyonları, çatı/hat denetimleri, haritalama.
• Ağır/özel platformlar: Zirai ilaçlama, yük taşıma, endüstriyel denetim.

Kullanım Senaryosu	Önerilen Ehliyet Seviyesi	Neden?	Not
Emlak & Kurumsal Tanıtım	Giriş-Orta seviye	Kısa menzil, görsel içerik odaklı	Serbest bölgelerde planlamak kolaydır.
Prodüksiyon & Reklam	Orta-İleri seviye	Daha ağır platform, daha uzun uçuşlar	Risk ve sorumluluk artar.
Haritalama & Ölçüm	Orta-İleri seviye	Planlama, veri kalitesi, istikrar	Hava sahası-yer izinleri kritik.
Zirai & Endüstriyel Operasyon	İleri seviye	Yük/kimyasal, geniş alan	Saha prosedürleri ve sigorta öncelikli.

İHA Sınıflarına Göre Ehliyet Türleri

SHGM, insansız hava araçlarını ağırlıklarına göre farklı sınıflara ayırmaktadır. Hangi ehliyete başvurulması gerektiği, kullanılan drone’un sınıfına göre değişir.

İzin Türü	Kullanım Alanı	Gereken Ehliyet
İHA0	Hobi, küçük çaplı uçuşlar	Gerekmiyor
İHA1	Hobi + basit ticari işler	İHA1 Lisansı
İHA2	Profesyonel çekim, tarım, reklam	İHA2 Lisansı
İHA3	Büyük çaplı lojistik, endüstriyel iş	İHA3 Lisansı

Yetkili Eğitim Kurumunu Seçerken Nelere Bakarız?

Kurs seçimi, hem öğrenme kalitesini hem de sınav başarısını doğrudan etkiler. Yalnızca fiyat odaklı seçim, ileride izin ve kalite süreçlerinde zaman kaybettirir.

• Yetki ve referanslar: Resmî yetki, eğitmen CV’leri, mezun yorumları.
• Müfredat kapsayıcılığı: Hukuk, hava sahası, risk-emniyet, acil durum, operasyon planlama.
• Uçuş alanı ve ekipman: Çeşitli platformlarla pratik, kontrollü alan erişimi.
• İzin-evrak desteği: İlk izin başvurularında mentorluk, şablonlar, kontrol listeleri.
• Sonrası destek: Sigorta, bakım, yazılım güncellemeleri, yeni mevzuat brifingleri.

Kriter	Ağırlık	Sormamız Gereken Kanıt
Yetki & Uyum	Yüksek	Yetki numarası, güncel belge
Eğitmen Kalitesi	Yüksek	Eğitmen özgeçmişi, geçmiş iş/operasyon
Müfredat Derinliği	Orta-yüksek	Ders başlıkları, saat dağılımı
Pratik İmkânı	Orta-yüksek	Uçuş sahası, platform çeşitliliği
Destek & Mentorluk	Orta	Şablonlar, izin başvuru desteği

Ticari Drone Ehliyeti Veren Kurumlar

Türkiye’de ticari drone ehliyeti yalnızca SHGM tarafından yetkilendirilmiş kurumlardan alınabilmektedir. Bu eğitim kurumları, SHGM’nin belirlediği standartlara göre eğitim vermektedir.

Kurum Adı	Şehir	Eğitim Süresi
Türk Hava Kurumu (THK)	Ankara	4-5 gün
Atlas Jet Aviation Academy	İstanbul	5 gün
İstanbul Havacılık Kulübü	İstanbul	3-4 gün
Uçuş Akademileri	İzmir, Antalya	3-5 gün
SkyDrone Eğitim Merkezi	Bursa	4 gün
UAV Academy	Konya	5 gün
İHA Eğitimi Merkezi – Bilginet	Ankara	3 gün
Air Drone Academy	Gaziantep	4-5 gün
Gökjet Havacılık Akademisi	Adana	4 gün
Ekol Drone Akademi	Trabzon	3-4 gün

Bu eğitim kurumları SHGM tarafından yetkilendirilmiş olup, eğitim sonunda katılımcılara geçerli İHA-1 veya İHA-2 pilot sertifikası vermektedir. Eğitim ücretleri, içerik ve süreye göre değişiklik gösterebilir. Kayıt olmadan önce kurumun SHGM kayıtlı olup olmadığını kontrol etmek faydalı olacaktır.

Ticari Drone Ehliyeti Başvurusu Nasıl Yapılır?

Ticari drone ehliyeti almak isteyenlerin öncelikle SHGM tarafından yetkilendirilmiş kurslara başvurması gerekir. Bu başvuru süreci, belirli belgelerin hazırlanması ve resmi kayıtların yapılması ile başlar. Adayların kişisel belgelerini ve sağlık şartlarını yerine getirmesi, ardından teorik ve uygulamalı eğitime katılması gerekir. Başvuru için gerekli adımlar:

• iha.shgm.gov.tr web sitesine giriş yapılır.
• Kullanıcı ve drone bilgileri sisteme eklenir.
• Yetkili kurs merkezine kayıt olunur.
• Sağlık raporu ve adli sicil kaydı hazırlanır.
• Eğitim tamamlandıktan sonra SHGM sınavına girilir.
• Onay sonrası dijital sertifika e-Devlet üzerinden görüntülenebilir.

Gerekli Belge/İşlem	Zorunluluk Durumu
Nüfus cüzdanı fotokopisi	Zorunlu
Sağlık raporu	Zorunlu
Adli sicil kaydı	Zorunlu
Kurs kayıt belgesi	Zorunlu
İHA Kayıt Sistemi onayı	Zorunlu

Sınav Süreci ve Sertifika Alımı

Ticari drone ehliyeti için sınavlar; teorik bilgi ve pratik uçuş yeterliliğini birlikte ölçer. Teorik bölümde hava hukuku, hava sahası, meteoroloji, emniyet ve seyrüsefer ağırlıklı sorularla kavramsal hakimiyetimiz değerlendirilir. Pratikte ise kalkış-iniş disiplini, acil durum yönetimi (RTH/bağlantı kaybı), kadraj-yön hâkimiyeti ve prosedürlere uyum aranır; kurum uygulamalarına göre format ve başarı eşiği değişebilir. Aşamalar ve ipuçları:

• Tekrar hakkı: Başarısız olunan bölüm için kurumlar genellikle ek oturum açabilir.
• Sertifika doğrulama: İş müşterilerine ve sigorta şirketlerine hızlı sunum için dijital doğrulama bağlantınızı hazır tutun.
• Sürdürülebilirlik: Belge alındıktan sonra denetim-haritalama gibi özel alanlar için atölye/ileri modüller önerilir.

Aşama	İçerik	Süre/Format	Başarı Kriteri (kuruma göre)	İpucu
Kayıt & Evrak	Kimlik, iletişim, varsa cihaz tanımı	Online/yerinde	Eksiksiz beyan	Seri no/firmware not alın
Teorik Eğitim	Hukuk, hava sahası, meteoroloji, CRM	Ders modülleri	Devam zorunluluğu	Özet not-terim sözlüğü çıkarın
Teorik Sınav	Çoktan seçmeli/kısa cevap	Oturum bazlı	Baraj puan	Zayıf modülleri tekrar edin
Pratik Eğitim	Kalkış-iniş, acil durum, senaryo	Sahada	Eğitmen onayı	Rüzgâr-ATTI egzersizi yapın
Uygulama Sınavı	Uçuş görevi + emniyet prosedürü	Senaryo tabanlı	Hata toleransı sınırlı	Checklist ile uçun
Sertifikasyon	Dijital/ıslak imzalı belge	Başarılı olana	Arşiv-yedek	PDF’yi bulut ve yerelde yedekleyin

İHA Ehliyetinde Geçerlilik Süresi ve Yenileme İşlemleri

Drone ehliyetleri belirli bir süre için geçerli olup, periyodik aralıklarla yenilenmesi gerekir. Bu süre SHGM tarafından belirlenir ve ehliyetin güncel tutulması zorunludur. Yenileme sürecinde pilotların sağlık raporlarını güncellemeleri ve gerekli eğitimleri almaları talep edilir. Yenileme sürecinde izlenen adımlar:

• Mevcut ehliyetin süresi kontrol edilir.
• Güncel sağlık raporu alınır.
• SHGM veya yetkili kurslara yenileme başvurusu yapılır.
• Gerekirse kısa teorik eğitim tekrar alınır.
• Ehliyet yeniden onaylanarak geçerlilik kazanır.

İşlem	Süreç	Gereklilik
Geçerlilik kontrolü	Süre bitiminden önce	Zorunlu
Sağlık raporu yenileme	Her yenilemede	Zorunlu
Teorik eğitim tekrarı	SHGM belirlemesine göre	Gerekebilir
Yenileme başvurusu	Kurs/SHGM üzerinden	Zorunlu

Uçuş İzni Türleri ve Başvuru Akışı

Uçuş izni; alanın niteliği, kalabalık yoğunluğu ve hava sahası durumuna göre değişir. Basit/serbest bölgelerde bildirimle yetinilebildiği hâller olsa da; yerleşim, kritik tesis ve kontrollü hava sahası yakınında planlı izin süreci yönetiriz. Aşağıda tipik izin türlerini ve önerilen başvuru akışını özetliyoruz. Başvuru akışı ve izin türleri:

• Operasyon koordinat ve zaman penceresini belirleriz.
• Hava sahası/kısıt taraması yapar, uygun izin türünü seçeriz.
• Emniyet planı (bariyer, spotter, acil iniş), azami irtifa ve menzili tanımlarız.
• Gerekli belgeleri ekler, başvuruyu iletiriz.
• Onay sonrası NOTAM/duyuruları kontrol eder, uçuşu icra ederiz.
• Gerekirse rapor/log paylaşımı yaparız.

Tür	Kapsam	Tipik Şart	Başvuru Zamanı
Serbest/Bildirim	Risk ve kalabalığın düşük olduğu alanlar	Genel kurallara tam uyum	Uçuştan önce kısa bildirim
Planlı İzin	Yerleşim/alışveriş alanı yakınları, kalabalık	Operasyon planı + emniyet tedbirleri	Uçuştan birkaç gün önce
Özel/Koşullu İzin	Kritik tesis/etkinlik çevresi	Ek güvenlik önlemleri + sigorta	Uçuştan önce (yeterli süreyle)
Kısıtlı/Yasak Alan	Uçuşa kapalı sahalar	Kural gereği uçuş yok	İstisnaî durumlar haricinde yapılmaz

Drone Pilotlarının Meteoroloji Bilgisi Neden Hayati?

İHA pilotları için meteoroloji bilgisi, güvenli uçuşun en önemli unsurlarından biridir. Rüzgar hızı, yağış durumu, sıcaklık farkları ve ani hava değişiklikleri drone kontrolünü doğrudan etkiler. Hava koşullarını doğru analiz edemeyen bir pilot, ciddi kaza ve cihaz kaybı riskiyle karşı karşıya kalabilir. Meteorolojinin önemli olduğu başlıca durumlar:

• Rüzgar: Yüksek hızda rüzgar, drone stabilitesini bozabilir.
• Yağış: Yağmur ve kar, drone elektronik sistemlerine zarar verir.
• Sıcaklık: Aşırı sıcak ya da soğuk, batarya performansını düşürür.
• Sis ve görüş mesafesi: Görüşün düşük olduğu koşullar kazalara yol açar.

Hava Durumu	Olası Risk	Pilotun Önlemi
Rüzgarlı	Kontrol kaybı, savrulma	Uçuşu iptal et veya kısıtla
Yağışlı	Elektronik arıza, görüntü kaybı	Suya dayanıklı cihaz tercih et
Sıcak/Soğuk	Batarya performansında düşüş	Batarya yedeklemesi yap
Sisli	Görüş mesafesi azalır	VLOS dışında uçma

Ticari İHA Uçuşunda Hukuk, Mahremiyet ve Veri Koruma

Hava hukuku yalnızca irtifa veya mesafeden ibaret değildir. Mahremiyet, kişisel verilerin korunması, telif ve marka hakları da ticari çekimlerde kritik rol oynar.

• Mahremiyet: Konut-bahçe gibi özel alanların izinsiz çekimi risklidir.
• Kişisel veriler: Yüz tanınabilirliği olan kalabalıklarda rıza/anonimleştirme prensiplerini uygularız.
• Telif & marka: Logolar, eserler, özel mülklerde ticari kullanıma ilişkin izinler sözleşmede netleşmelidir.
• Arşivleme: Ham/görüntü dosyaları ve loglar güvenli biçimde saklanmalıdır.

Ticari Drone Kullanarak Para Kazanma Alanları

Profesyonel drone hizmetleri; görüntü üretiminin ötesinde planlama, emniyet ve veri teslim kalitesiyle değer kazanır. Tek seferlik çekimler kadar abonelik/retainer sözleşmeleri de sürdürülebilir gelir sağlar. Aşağıdaki tablo; sık talep edilen alanları, tipik teslimleri ve gelir modelini özetler. Geliri büyüten taktikler ve pazar alanları:

• Shot-list, LUT/renk düzeltme ve kısa/uzun versiyon teslimiyle değer paketleri oluşturun.
• Aynı sahada çoklu çekim günü planlayarak maliyeti dağıtın.
• Bakım sözleşmesi (aylık denetim/termal tarama) ile düzenli gelir yaratın.
• Teslimden önce ön-izleme bağlantısı verip revizyonu kontrol altına alın.

Sektör/Alan	Örnek Hizmet	Teslim Biçimi	Gelir Modeli	Ek Not
Emlak-İnşaat	Proje/villa tanıtımı	4K video + foto set	Proje/çekim başı	Gün-ışık penceresi planı şart
Kurumsal Prodüksiyon	Marka/etkinlik filmi	Senaryo + kurgu teslim	Paket/retainer	Çoklu çekim günü verimli
Enerji-Endüstri	Çatı, panel, hat denetimi	Termal/rapor	Günlük/saha bazlı	Emniyet + erişim izinleri kritik
Haritalama-GIS	Ortofoto/3B model	Veri + rapor	Proje bazlı	GSD-GCP gereksinimleri net
Turizm-Belediye	Tanıtım rotaları	Video+foto arşivi	Paket	Mevsimsel planlama önemli
Medya-Ajans	Stok içerik üretimi	Kütüphane teslim	Portföy/royalty	Hukuk-telif maddelerini netleştirin

Ticari Drone Ehliyeti Almadan Uçuş Yapmanın Cezası

Ehliyetsiz veya izinsiz ticari uçuş; idari yaptırımların yanında sözleşmesel ve finansal riskler doğurur. Kısıtlı/korunan sahalarda izinsiz faaliyet, daha ağır sonuçlara ve ekipmanın sahada durdurulmasına kadar gidebilir. Ayrıca sigorta şirketleri ehliyetsiz/izin dışı uçuşlarda tazminatı reddedebilir; bu da zararın tamamının üstümüzde kalması anlamına gelir. İhlal türleri ve tipik sonuçlar:

İhlal	Tipik Sonuç	İş Etkisi	Önleyici Adım
Ehliyetsiz ticari uçuş	İdari yaptırım/başvuru engeli	İtibar ve müşteri kaybı	Eğitim + sertifikasyon sürecini tamamlayın
İzin dışı uçuş (kısıtlı alan)	Ek/idari yaptırımlar	Proje iptali, ekipman durdurma	Önceden alan-izin teyidi alın
Mahremiyet-veri ihlali	Şikâyet ve yaptırımlar	Hukuki süreç riski	Kadraj planı + anonimleştirme
SOP’suz emniyetsiz uçuş	Sahada olay/kaza	Sigorta dışı kalma	SOP-checklist ile uçun

Drone Uçuşuna Yasaklı Bölgeler

Drone uçuşlarının yasak olduğu bölgeler, genellikle güvenlik, gizlilik ve hava trafiği yoğunluğu gibi nedenlerle belirlenmiştir. Bu bölgeler, SHGM’nin İHA Kayıt Sistemi üzerinden erişilebilen Uçuş Bölgeleri Haritası’nda belirtilmiştir. ​Yasaklı bölgelerden bazıları:

• Askeri Alanlar: Kışlalar, üs bölgeleri ve askeri tesisler.
• Havalimanları Çevresi: Hava trafiğinin yoğun olduğu bölgeler.
• Enerji Tesisleri: Barajlar, enerji santralleri ve trafo merkezleri.
• Kamu Binaları: Hükümet binaları, adliyeler ve cezaevleri.
• Sınır Bölgeleri: Ülke sınırlarına yakın alanlar.​

Ticari Drone Ehliyeti ile Geleceği Havadan Yakala!

Türkiye’de drone teknolojisinin hızla gelişmesi, bu alandaki yasal düzenlemeleri de beraberinde getirmiştir. Yalnızca havadan görüntü almakla sınırlı kalmayan bu teknoloji, eğitimli bireylerin elinde çok daha geniş iş fırsatlarına dönüşmektedir. Ticari drone ehliyeti, bu fırsatlara açılan kapının anahtarıdır.

Eğer siz de drone ile profesyonel işler yapmak istiyorsanız, vakit kaybetmeden gerekli eğitimleri alın, SHGM’ye başvurun ve havada yasal olarak yerinizi alın.

Sıkça Sorulan Sorular