Engelli Çalışanların İş Hakları ve Çalışma Şartları 2025

Engelli bireylerin toplumsal hayata aktif katılımı, sadece sosyal devlet anlayışının değil, aynı zamanda modern çalışma hayatının da en temel gerekliliklerinden biridir. Türkiye’de engelli vatandaşların çalışma hayatına katılması, anayasal güvence altında olup çeşitli yasa ve yönetmeliklerle desteklenmektedir. 2025 yılı itibarıyla, engelli bireylerin işe alım süreci, çalışma koşulları, izin hakları ve iş güvenliği gibi birçok konuda güncellenmiş ve geliştirilmiş yasal düzenlemeler mevcuttur.

Bu içerikte, engelli çalışanların iş haklarını ve çalışma şartlarını detaylı şekilde ele alıyoruz. Hedefimiz; engelli çalışanları, işverenleri ve insan kaynakları uzmanlarını bilgilendirerek, istihdam süreçlerinde farkındalık yaratmaktır.

2025 Yılında Engelli Bireylerin Çalışma Hakkı ve Anayasal Güvenceleri

Engelli bireylerin çalışma hayatına katılımı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 50. maddesi uyarınca “Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.” Ayrıca engellilerin iş güvencesi, fırsat eşitliği ve ayrımcılıktan korunma hakları, 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile yasal zemine oturtulmuştur. Bu haklar Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve ilgili kanunlarla güvence altına alınmıştır. Temel anayasal güvenceler:

• Anayasa Madde 10: Kanun önünde eşitlik ilkesi. Hiçbir kişi engelinden ötürü ayrımcılığa uğratılamaz.
• Anayasa Madde 49: Devlet, çalışmayı herkes için bir hak ve ödev sayar.
• İş Kanunu Madde 5: Ayrımcılık yasağı
• Engelliler Hakkında Kanun (5378 sayılı): İş yerlerinin erişilebilirliği, kamuda %3 istihdam zorunluluğu

Kamuda ve Özel Sektörde Engelli İstihdam Zorunluluğu

Türkiye’de hem kamu kurumlarında hem de 50 ve üzeri çalışanı olan özel sektör işletmelerinde engelli personel çalıştırma zorunluluğu vardır.

Sektör	Çalışan Sayısı	Engelli Çalıştırma Zorunluluğu
Kamu	Her durumda	%3 oranında
Özel Sektör	50+ çalışan	%3 oranında
50’den az	Gönüllülük esasına bağlı	Yok

• Sayılar tam zamanlı çalışan üzerinden hesaplanır.
• Uzaktan çalışanlar da hesaplamaya dahildir.
• Zorunluluğa uymayan işverenlere idari para cezası uygulanır.

Engelli Personel Alım Süreçleri ve Sınavlar (EKPSS)

Kamuda engelli bireylerin memur olarak istihdam edilmesi EKPSS (Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı) ile gerçekleştirilmektedir. EKPSS başvuru şartları, sınav ve yerleştirme süreci:

• En az %40 oranında engelli sağlık kurulu raporu
• En az ilköğretim mezunu olmak
• 18 yaşını doldurmuş olmak
• Başvuru tarihleri arasında ÖSYM’ye başvuru yapmak
• Sınav: 60 soru, 60 dakika (genel yetenek ve genel kültür)
• Yerleştirme: Tercih döneminde ÖSYM sistemi üzerinden yapılır.
• Yerleştirilen adaydan ayrıca güvenlik soruşturması ve rapor istenir.

Sınav Adı	Geçerlilik Süresi	Uygulama Sıklığı
EKPSS	4 yıl	2 yılda bir
Kura Sistemi	(İlkokul mezunu)	Başvuruya göre

Engelli Çalışanlar İçin Psikolojik Destek ve Kurumsal Rehberlik Hizmetleri

Engelli çalışanların iş yerinde psikolojik sağlığını desteklemek için profesyonel destek sistemleri hayati öneme sahiptir. Kamu ve özel kurumlarda bu hizmetler giderek yaygınlaşmaktadır. Sunulabilecek destek programları ve kamu destekli kurumlar:

• Kurumsal psikolojik danışmanlık (bireysel seanslar, grup terapileri)
• Mentorluk uygulamaları (deneyimli personelin rehberliği)
• Sosyal destek grupları (engelli çalışanlar arası dayanışma)
• İş koçluğu ve kariyer rehberliği

Kurum Adı	Verdiği Destek
İŞKUR	Mesleki rehberlik, girişimcilik desteği
Aile ve Sosyal Hizmetler	Psikolojik destek ve yönlendirme
Belediyeler	Rehberlik, ev ziyareti ve danışmanlık

Engelli Bireyler İçin Meslek Edindirme Kursları

Engelli bireylerin istihdam öncesi ve sonrası mesleki gelişimini sağlamak için birçok kamu ve özel kuruluş ücretsiz kurslar sunmaktadır. Bu kurslar hem dijital hem de fiziksel olarak sunulmaktadır. Sunulan kurs alanları ve kurumlar:

• Bilgisayarlı muhasebe
• Grafik tasarım ve 3D modelleme
• Satış temsilciliği / çağrı merkezi eğitimi
• Takı tasarımı, el sanatları
• Web tasarım / yazılım başlangıcı

Kurum / Kuruluş	Sağladığı Eğitim Türü
İŞKUR	Sertifikalı meslek edindirme kursları
Halk Eğitim Merkezleri	El sanatları, ofis becerileri
Belediyeler	Uygulamalı girişimcilik ve istihdam odaklı
STK ve Dernekler	Engelliye özel yetenek geliştirme kursları

Engelli Çalışanların Çalışma Saatleri ve Vardiya Hakkı

Engelli bireyler için standart mesai saatleri (günlük azami çalışma süresi 7.5 saati geçemez.) dışında bazı sınırlamalar ve ayrıcalıklar söz konusudur. Bu durum, sağlıklarını korumak ve sürdürülebilir iş yaşamı oluşturmak için düzenlenmiştir. Temel haklar:

• Gece vardiyası yasağı: 20.00 – 06.00 saatleri arasında çalıştırılamazlar.
• Fazla mesai: Engelli çalışanın açık onayı olmadan fazla mesaiye kalamaz.
• Dinlenme arası: Gerekirse sağlık raporuna göre daha sık mola hakkı tanınır.
• Kısmi zamanlı çalışma: Talep halinde, işveren uygunluk çerçevesinde değerlendirmek zorundadır.

Uygulama	Engelli Çalışan Durumu
Gece Mesaisi	Kesinlikle yasaktır
Fazla Mesai	Yazılı onay şart
Kısmi Mesai	Talep edebilir
Esnek Saat	Sağlık raporu ile desteklenebilir

Engelli Çalışanların İzin Hakları ve Mazeret Durumları

Engelli çalışanlar, diğer çalışanlarla eşit izin hakkına sahip olmakla birlikte bazı durumlarda ek izin ve esnek mazeret hakları da kazanabilirler. Bu haklar, hem özel sektörde hem de kamuda geçerlidir. İzin hakları:

• Yıllık ücretli izin: Kıdem süresine göre değişmekle birlikte tüm çalışanlar gibi uygulanır.
• Sağlık izni: Raporla belgelenmiş engel durumu nedeniyle daha esnek uygulanabilir.
• Mazeret izni: Resmi belgelerle (tedavi, cihaz bakımı, kontroller vb.) desteklenen talepler kabul edilir.
• Engelli çocuğu olan çalışanlar, günlük bakımları için fazladan izin alabilir.
• Fizyoterapi veya rehabilitasyon süreci varsa, doktor raporuyla haftalık esnek mesai düzenlenebilir.

İzin Türü	Süresi / Uygulama Durumu
Yıllık İzin	Genel çalışma süresine göre (14-26 gün arası)
Sağlık İzni	Doktor raporuyla esnetilebilir
Mazeret İzni	Duruma özel, amir onayıyla uygulanır
Rehabilitasyon Günü	Haftada birkaç saatlik erken çıkış hakkı

Engelli Memurların Hakları ve Tayin Avantajları

Kamuda görev yapan engelli memurlar için tayin, görev yeri değişikliği, mesai ve idari izin konularında ayrıcalıklı haklar tanınmıştır. Öne çıkan avantajlar:

• Yer değişikliği hakkı: Aynı ilde uygun pozisyon varsa talep edebilir.
• Haftalık çalışma saati esnetilebilir.
• Engelli çocuğu olan memura özel izin hakkı tanınır.
• Zorunlu hizmet bölgelerinde kalıcı görevlendirme yapılmaz.

Engelli Çalışanlar için İş Kazası ve Meslek Hastalığı Koruması

Engelli bireyler de iş kazası ve meslek hastalığı hükümlerine tabidir. Ancak işverenin ek önlem alma zorunluluğu vardır. Alınması gereken ek tedbirler:

• Sağlık durumuna göre daha düşük riskli görev tanımı
• Periyodik sağlık kontrolleri
• Gerekirse ergonomik araç-gereç desteği

Engelli İşçilerin İstifa ve Tazminat Hakları

Engelli çalışanların istifası halinde hak ettikleri kıdem ve ihbar tazminatları, normal çalışanlara göre farklılık göstermez. Ancak özel durumlar olabilir. Tazminat alınabilecek durumlar:

• Sağlık nedeniyle istifa (engelliliğin ağırlaşması)
• İşverenin ayrımcılık yapması
• Mobbing ya da uyumsuz koşullar

Evden Çalışan Engelli Bireyler İçin Yasal Haklar ve İşveren Sorumlulukları

2025 itibarıyla hibrit ve uzaktan çalışma modeli, engelli çalışanlar için önemli bir istihdam kolaylığı haline gelmiştir. Engelli bireylerin evden çalışması durumunda da işverenin belirli sorumlulukları devam eder. İşverenin sorumlulukları:

• Erişilebilir dijital altyapı sunmak (Zoom, mail, görev takip sistemleri vb.)
• Çalışma donanımı temin etmek (bilgisayar, ekran okuyucu, kamera, kulaklık vb.)
• Ev ortamında ergonomi ve güvenlik bilgilendirmesi yapmak
• Çalışma saatlerini esnek şekilde planlamak
• İletişim kurma kanallarını açık tutmak (ör. haftalık çevrimiçi toplantılar)

Engelli Bireyler İçin Özelleştirilmiş İş Koşulları

Engelli çalışanların üretkenliğini ve sağlığını korumak amacıyla işverenin görev tanımı, ortam, araç-gereç ve iş temposu gibi konularda özelleştirme yapması zorunludur. Özelleştirme alanları:

Özelleştirilecek Unsur	Açıklama
Görev Tanımı	Engellinin fiziksel/psikolojik durumuna uygun şekilde yeniden düzenlenmeli.
Çalışma Alanı	Engelli erişimine uygun masa, oturma düzeni ve donanım sağlanmalı.
Ekipman	Görme engelli için ekran okuyucu, bedensel engelli için özel mouse/klavye vb.
Görev Süresi	Molalar arttırılabilir, yoğunluk dengelenebilir.

Görme, İşitme ve Bedensel Engelli Çalışanlar İçin Ayrı İş Sağlığı Uygulamaları

Her engel türü, farklı sağlık ve iş güvenliği ihtiyaçlarını beraberinde getirir. Bu nedenle işverenin, engelin türüne özel iş sağlığı önlemleri alması zorunludur. Aksi takdirde iş kazası, performans düşüklüğü ve hukuki sorumluluk riski artar. Engel türlerine göre uygulanması gereken önlemler:

Engelli Türü	İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları
Görme Engelli	Sesli yönlendirme sistemleri, yüksek kontrastlı işaretlemeler
İşitme Engelli	Görsel uyarılar (ışıklı alarmlar), yazılı iletişim destek araçları
Bedensel Engelli	Ergonomik ofis araçları, uygun rampa ve asansör sistemleri, mesai esnekliği

• Periyodik sağlık kontrolleri sıklaştırılmalıdır.
• İş sağlığı uzmanı engel türüne göre bilgilendirilmelidir.
• İş kazası durumunda önceden risk analizi yapılmış olması aranır.

Erişilebilirlik Standartları: İşyerlerinin Mimari Uyum Zorunlulukları

Engelli bireylerin işyerine erişimi Anayasal bir haktır ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen erişilebilirlik standartlarına uymak zorunludur. Temel mimari uyum gereksinimleri:

Alan	Zorunlu Özellik
Giriş-Çıkış	Rampa veya asansör
Tuvaletler	Engelli tuvaleti (klozet yüksekliği vb.)
Koridorlar	En az 90 cm genişliğinde
Ofis Masaları	Tekerlekli sandalye ile uyumlu yükseklik
Acil Tahliye	Sesli ve ışıklı uyarı sistemleri

• Uymayanlara Uygulanan Yaptırımlar:
  • İdari para cezası
  • Kamu kurumlarında denetim sonucu ihale dışı bırakılma
  • Engelli çalışan tarafından dava açılması

Engelli Çalışanlar İçin İşyerinde Acil Durum ve Tahliye Planlaması

Engelli bireylerin çalıştığı tüm işyerlerinde, olası bir deprem, yangın veya acil tahliye durumunda farklı tahliye planları uygulanmalıdır. Bu, hem İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hem de engellilere yönelik erişilebilirlik yönetmeliklerinin bir gereğidir. Acil durum planlarında Bulunması Gereken Unsurlar:

• Engellilerin tahliyesi için alternatif çıkış yolları (asansör kullanılamadığı durumlarda rampalı çıkışlar)
• Sesli ve ışıklı uyarı sistemleri (görme ve işitme engellilere özel)
• Acil durum personeli içinde engelli tahliye sorumlusu atanması
• Tekerlekli sandalye kullanıcıları için toplanma alanlarına uygun yüzey planlaması

Engellilik Türü	Uygulanması Gereken Uyarı ve Tahliye Sistemi
Görme Engelli	Sesli yönlendirme, el tutarak refakat sistemi
İşitme Engelli	Işıklı alarm, titreşimli uyarıcı sistemler
Bedensel Engelli	Rampa + tahliye sandalyeleri, engelli dostu çıkış planı

Engelli Gençler İçin Staj, Çıraklık ve Deneme Süresi Hakları

Engelli genç bireyler için staj, çıraklık ve deneme süresi uygulamaları hem eğitim sürecinde hem de işe ilk geçişte önemli rol oynar. Bu süreçler özel yasal korumalar içerir. Engelli gençler için haklar ve destekler:

Uygulama	Hak ve Destekler
Staj	Devlet teşvikiyle ücretli staj imkânı sağlanabilir.
Çıraklık	Engellilere özel kontenjan açılabilir.
Deneme Süresi	En fazla 2 ay olabilir, engelliliğe dayalı ayrım yapılamaz.

• İŞKUR destekli “Engelli Staj Programı”
• Belediyelerce sağlanan ulaşım ve yemek yardımları
• Gönüllü mentorluk destekleri

Engelli Bireylerin Sendikal Hakları ve Toplu Sözleşmelere Katılımı

Engelli çalışanlar da diğer çalışanlar gibi sendika kurma, katılma ve toplu sözleşmeden yararlanma hakkına sahiptir. Herhangi bir sınırlama ya da ayrımcılık yapılamaz.

1. Temel Haklar:
   • Her engelli birey sendika kurabilir veya mevcut sendikalara üye olabilir.
   • Sendika üyeliği, işveren tarafından engellilik gerekçesiyle sorgulanamaz.
   • Toplu iş sözleşmesinde, engelli çalışanlara özel maddeler eklenebilir (örneğin mesai muafiyeti, ek izin gibi).
2. Sendikaların Yapabileceği Özel Uygulamalar:
   • Engelli temsilcisi atamak
   • Erişilebilir toplantı alanları düzenlemek
   • Eğitim programları ve hukuk desteği sunmak

Geçici veya Kısmi Engellilik Durumlarında İşten Ayrılma ve Geri Dönüş Süreci

Kazalar, hastalıklar veya doğum sonrası komplikasyonlar gibi durumlar çalışanlarda geçici veya kısmi engellilik oluşturabilir. Bu durumda işten ayrılma ve geri dönüş süreçleri özel kurallara tabidir.

1. İşten Ayrılma Hakkı:
   • Sağlık kurulu raporuyla iş yapamayacak duruma gelen çalışan istifa edebilir.
   • İşten çıkarılması durumunda kıdem ve ihbar tazminatı alınabilir.
   • SGK üzerinden geçici iş göremezlik ödeneği alınabilir.
2. Geri Dönüş Süreci:
   • İşveren, çalışanın iyileşmesi halinde önceki görevine veya uygun başka bir pozisyona almalıdır.
   • Geri dönen çalışan aynı ücret ve sosyal haklarla işe başlamalıdır.
   • İşe iade edilmezse, dava açma süresi 30 gündür.

Durum	Hak / Yükümlülük
Geçici Engellilik	Raporlu süre boyunca işten çıkarılamaz
Kısmi Engellilik	Uygun pozisyonda çalışma hakkı
İşe Geri Dönüş	Önceki haklarla birlikte geri kabul zorunluluğu

Engelli Kadın Çalışanların Özel Hakları

Engelli kadın çalışanlar, hem cinsiyet temelli ayrımcılığa hem de engelli birey olarak çifte dezavantaja maruz kalabilirler. Bu sebeple, mevzuatla bazı özel haklar tanınmıştır. Öne çıkan haklar:

• Hamilelik sürecinde daha erken rapor alma hakkı
• Doğum izni: Normal kadın çalışanla aynı sürede uygulanır (8+8 hafta), ancak sağlık raporuna göre ek süre alınabilir.
• Süt izni: Günlük 1.5 saat, engellilik durumuna göre işverenle uzlaşarak esnetilebilir. (ilk 6 ay günde 3 saat, sonraki 6 ay 1.5 saat)
• Şiddet ve tacize karşı koruma: Engelli kadınların şikâyet süreçlerinde kamu desteği daha hızlı işler.
• Yer değişikliği talebi: Aile birliği veya sağlık nedeniyle tayin talebi daha öncelikli değerlendirilir.
• Kreş desteği ve yarım zamanlı çalışma talebi
• Özetle: Engelli kadınlar, cinsel taciz, mobbing gibi konularda öncelikli korunma hakkına sahiptir ve bu tür durumlarla karşılaştıklarında doğrudan ALO 170 hattına başvurabilirler.

Engelli Çalışanlar İçin Mobbing (Psikolojik Taciz) Durumunda Yapılması Gerekenler

Engelli bireylerin işyerinde psikolojik tacize uğrama riski daha yüksek olabilir. Engelliliğiyle alay edilmesi, dışlanması veya ayrımcı tutumlar mobbing kapsamına girer. Mobbing örnekleri ve yapılması gerekenler:

1. Mobbing Örnekleri:
   • Sürekli beceriksizlikle suçlama
   • Bilerek iş yükünü arttırma ya da izole etme
   • Alay, küçümseme veya engelinden dolayı ima
2. Yapılması Gerekenler:
   • Belgeleri saklayın: E-postalar, mesajlar, şahit ifadeleri
   • Yazılı olarak yöneticinize bildirin
   • Kurumsal İK veya etik kurula başvurun
   • Alo 170 üzerinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikayet edin
   • Dava açın: Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu kapsamında tazminat davası mümkündür.

Çalışan Aile Yakınlarına Sağlanan Haklar

Engelli bireyin yalnızca kendisi değil, ona bakmakla yükümlü olan birinci derece yakınları da bazı haklara sahiptir. Bu haklar genellikle işyerindeki izinler, esneklik ve sosyal güvenlik kolaylıkları şeklinde karşımıza çıkar. Hak sahipleri ve sağlanan başlıca haklar:

• Anne / baba
• Eş
• Yasal vasisi olunan birey
• Refakat izni: Hastanede yatışlı tedavi sürecinde 10 güne kadar izin.
• Fazla mesai muafiyeti: Talep edilirse yapılmaz.
• Engelli bakımı nedeniyle esnek saatli çalışma (giriş-çıkış değişikliği)
• Emeklilikte prim kolaylığı: Engelli çocuğu olan annelere erken emeklilik hakkı

Hak Türü	Süresi / Uygulama Şartı
Refakat İzni	10 gün / raporlu hasta durumunda
Fazla Mesai Muafiyeti	Talep doğrultusunda uygulanır
Erken Emeklilik	Engelli çocuk sahibi kadınlara 1/4 erken prim avantajı

Engelli Ebeveynlerin Çalışma Hayatında Sahip Olduğu Ek Haklar

Engelli çocuk sahibi çalışan ebeveynler, hem özel sektör hem kamu işyerlerinde çeşitli sosyal ve yasal haklarla korunmaktadır. Bu haklar özellikle izin, tayin ve emeklilik sürecinde ayrıcalık tanır. Öne çıkan haklar:

• Mazeret izni: Rutin doktor kontrolü, cihaz bakımı, özel eğitim süreçleri için ekstra izinler verilebilir.
• Zorunlu hizmet affı: Kamu çalışanları, engelli çocuğu nedeniyle zorunlu hizmet bölgesine gitmeyebilir.
• Görev yeri değişikliği: Sağlık ve bakım hizmetlerine ulaşım kolaylığı açısından öncelik tanınır.
• Engelli çocuklu anneye erken emeklilik: SGK tarafından sunulan özel prim hesaplaması uygulanır.

Engelli İşçilere Sağlanan Vergi Avantajları

Engelli çalışanlar, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde vergi indirimi hakkına sahiptir. Bu indirimler doğrudan maaşa yansıyarak net gelirde artış sağlar. Vergi indirimi şartları:

• En az %40 oranında engellilik raporu bulunmalıdır.
• Rapor devlet hastanesi sağlık kurulundan alınmalı ve süreklilik/yenilenme durumu belirtilmelidir.
• İşveren, vergi indirimini çalışanın bordrosuna yansıtmakla yükümlüdür.

Engelli Personelin Emeklilik Hakkı ve Yaş İstisnası

Engelli bireylerin emeklilik sürecinde yaş şartı aranmaz, yalnızca prim gün sayısı ve sigortalılık süresi dikkate alınır. Bu düzenleme, erken emekli olma hakkı tanıyarak daha adil bir sosyal güvenlik yaklaşımı sunar. 2025 yılı engelli emeklilik şartları ve gerekli Belgeler:

Engellilik Derecesi	Gerekli Prim Günü	Sigortalılık Süresi	Yaş Şartı
%40 – %49	4600 gün	18 yıl	Yok
%50 – %59	3960 gün	16 yıl	Yok
%60 ve üzeri	3600 gün	15 yıl	Yok

• Tam teşekküllü devlet hastanesinden alınan engelli sağlık kurulu raporu
• SGK prim dökümü
• İşten ayrılış belgesi
• İkametgâh ve nüfus cüzdanı fotokopisi

İşverenlere Sağlanan Prim ve Vergi İndirimleri

Engelli birey çalıştıran işverenlere yönelik devletin sağladığı teşvikler, özellikle SGK prim desteği ve vergi avantajları şeklindedir. Bu teşvikler, özel sektörde engelli istihdamını artırmayı hedefler. SGK prim desteği ve vergi avantajı:

• Engelli çalışan için ödenen sigorta priminin %100’ü 5 yıl süreyle devlet tarafından karşılanır.
• Hem kamu hem özel sektör bu teşvikten yararlanabilir.
• Engelli istihdam eden işverenler, GVK 31. madde kapsamında vergi matrahını düşebilir.
• KOSGEB desteği ile işverenler girişimcilik programlarında öncelik hakkı kazanır.

Teşvik Türü	Süre / Oran	Kimler Yararlanabilir
SGK Prim Desteği	%100 – 5 yıl	Tüm özel/kamu işverenleri
Vergi İndirimi	Matraha yansıtılır	Vergi mükellefi işverenler
KOSGEB Önceliği	Öncelikli destek	Engelli çalıştıran işletmeler

Engelli Bireyler İçin Devlet Teşvikleri ve İstihdam Destekleri

Devlet, engelli bireylerin istihdam sürecini kolaylaştırmak amacıyla doğrudan bireye yönelik de çeşitli teşvik programları yürütmektedir. Bu destekler İŞKUR, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve KOSGEB aracılığıyla sağlanır. Sunulan başlıca teşvikler ve başvuru yapabilecek bireyler:

Destek Türü	Açıklama	Kurum
Kendi İşini Kurma Hibesi	Belli oranlarda teşvik hibesi	İŞKUR
Korunan İş Yeri Teşviki	Engellilere özel tasarlanmış işyerlerine destek	ÇSGB
Mesleki Eğitim ve Kurslar	Sertifikalı ücretsiz kurslar	MEB / İŞKUR
Girişimcilik Desteği	KOSGEB onaylı projelere finansal yardım	KOSGEB

• %40 ve üzeri engelli raporuna sahip bireyler
• 18 yaşını doldurmuş, iş gücüne katılabilir durumdaki bireyler
• SGK kaydı olmayan, çalışmayan bireyler

Uluslararası Şirketlerde Engelli İstihdam Politikaları

2025 yılı itibarıyla pek çok global şirket, engelli bireyleri yalnızca işe almakla kalmıyor, onların kariyer gelişimini ve sosyal entegrasyonunu da destekleyen özel politikalar uyguluyor. Uluslararası uygulamalardan örnekler:

Şirket Adı	Engelli Dostu Uygulama
Microsoft	Görme engellilere özel yazılım ve destek programları
Google	Erişilebilir ofis tasarımı + engelli mentor eşleşmeleri
IKEA	Fiziksel engelli bireyler için özel vardiya sistemleri
SAP	Otizmli bireyler için özel yazılım test ekibi kurma

Engelli Bireylerin Güvenli, Adil ve Eşit Koşullarda Çalışma Hakkı

Engelli bireylerin iş hayatında yer alması sadece bir hak değil, aynı zamanda toplumun kalkınmasında büyük rol oynayan bir sorumluluktur. Hem devletin sunduğu teşvikler hem de mevzuatların açık biçimde tanımlanması, bu sürecin daha kapsayıcı ve etkili işlemesini sağlamaktadır.

Engelli çalışanlar; ayrımcılığa uğramadan, tam haklara sahip olarak ve uygun koşullarda istihdam edilmelidir. İşverenler ise yasal yükümlülüklerinin yanı sıra etik sorumluluklarını da yerine getirerek, kapsayıcı bir çalışma ortamı oluşturmalıdır. Son olarak isterseniz engelliler için ÖTV muafiyetli araçlar konumuzu inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular