Vefat İzni Nasıl Alınır? Kaç Gündür? Ölüm İzni Şartları 2025

Çalışanların en zor zamanlarından biri, birinci derece yakınlarının vefatıdır. Bu gibi durumlarda çalışanların hem manevi yas sürecini yaşayabilmeleri hem de cenaze işlemlerini yürütebilmeleri için kanunen belirlenmiş vefat izni hakkı bulunmaktadır. 2025 yılı itibarıyla özel sektör ve kamu çalışanları için ölüm izni süresi ve şartları, belirli yasal düzenlemelere tabidir. Bu yazımızda, vefat izninin nasıl alındığını, kimlere verildiğini, süresinin kaç gün olduğunu ve hangi durumları kapsadığını detaylı bir şekilde açıklıyoruz.

Vefat İzni (Ölüm İzni) Nedir? Kaç Gün? Tanımı ve Yasal Dayanağı

Vefat izni; çalışanların kanunda sayılan yakınlarını kaybetmeleri hâlinde, cenaze işlemleri ve yas sürecini yönetebilmeleri için verilen ücretli mazeret iznidir. Bu izin, çalışanlara 4857 sayılı İş Kanunu ve Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde tanınmış bir haktır. Süre, çalışanın tabi olduğu statüye (işçi, memur, TSK personeli) göre değişir ve yıllık izinden düşülmez. İzin, olayın gerçekleştiği tarihten itibaren başlatılır; uygulamada işyeri prosedürü gereği en kısa sürede amire/İK’ya bildirim yapılır. Vefat izni kullanım süreleri:

Statü	Süre	Kapsam (kanunda sayılan yakınlar)
Özel Sektör İşçisi (4857 Ek Md.2)	3 gün	Anne, baba, eş, kardeş, çocuk
Memur (657/104-B)	7 gün	Eş, çocuk, kendisinin veya eşinin anne, baba, kardeşleri
TSK Personeli (İzin Yön.)	10 gün (yol hariç)	Anne, baba, eş, çocuk, kardeş

Vefat İzni Nasıl Alınır? Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler

Vefat izni, acil ve hassas bir durum olduğu için genellikle hızlı bir şekilde sağlanır. Ancak izin alınması için bazı belgelerin sunulması gerekebilir. Vefat izni almak için izlenmesi gereken adımlar:

• Yakınını kaybeden çalışan, durumu işverene veya kurum amirine mümkün olan en kısa sürede bildirir.
• Gerekli belgeler (ölüm belgesi, defin belgesi) iş yerine sunulur.
• İnsan kaynakları birimi veya amir tarafından izin kaydı açılır.
• İzin süresi boyunca çalışanın maaşında herhangi bir kesinti yapılmaz.

Yapılacak İşlem	Sorumlu Taraf
Ölüm bilgisini işverene bildirme	Çalışan
Ölüm belgesi veya resmi evrak temini	Aile / çalışan
İzin kaydının açılması	İnsan Kaynakları / Amir
İzin süresinin tamamlanması sonrası işbaşı	Çalışan

Vefat İzni Dilekçesi Nasıl Yazılır? (Örnek Metin)

Vefat izni alabilmek için çalışanların yazılı dilekçe ile işverenine veya kurum amirine başvurması gerekir. Dilekçe, resmi ve kısa olmalıdır. Dilekçede; yakınlık derecesi, vefat tarihi, talep edilen izin aralığı ve hukuki dayanak kısa ve net biçimde belirtilmelidir. İK portalı kullanılıyorsa aynı içerik form alanlarına girilmelidir. Örnek vefat izni dilekçesi:

Konu: Vefat İzni Talebi

…/…/2025 tarihinde [yakınlık derecesi: anne/baba/eş/kardeş/çocuk] vefat etmiştir.
[4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 2] / [657 sayılı DMK md.104(B)] / [TSK İzin Yönetmeliği]hükümleri uyarınca …/…/2025 – …/…/2025 tarihleri arasında vefat izni talep ederim.

Bilgilerinize arz ederim.

Ad Soyad
Sicil / Pozisyon
İmza
İletişim Bilgisi

Yıllık İzinle Birleştirilebilir mi?

Evet. Kanuni vefat izni kullanıldıktan sonra ihtiyaç sürüyorsa yıllık izin ile peş peşe birleştirilebilir. Bu tercih özellikle uzak il/yurt dışı cenazeleri, mevlit/defin sonrası işlemler veya aile yanında kalma ihtiyacı olduğunda pratik bir çözümdür. Birleştirme, iş akışını aksatmayacak şekilde amir/İK onayıyla planlanır. Karar akışı:

1. Kapsam içi günleri (3/7/10) tam kullan.
2. İhtiyaç varsa yıllık izin talep et (blok veya bölünmüş).
3. Uzak il/ülkede süre yetmiyorsa idari/ücretsiz izin alternatifi düşün.
4. Tüm tarihleri tek zincirde yazılı teyit et; bordro kapanmadan kontrol et.

Senaryo	Mazeret İzni	Yıllık İzin	Not
Şehir içi defin	3/7/10 gün	Gerekmez	İşe planlı dönüş
Uzak il (karayolu)	3/7/10 gün	+2–3 gün	Yol/defin sonrası toparlanma
Yurtdışı cenaze	3/7/10 gün	+5–7 gün	Konsolosluk/seyahat işlemleri
Kapsam dışı yakın	—	2–5 gün	Kanuni mazeret yok → yıllık/ücretsiz

Vefat İzninde Ücret Kesintisi Olur mu?

Vefat izni, kanunda sayılan yakınlar için verilen ücretli mazeret iznidir. Bu sürelerde maaştan kesinti yapılmaz, izin yıllık izinden düşülmez ve bordro/SGK bildirimi normal akışta devam eder. Part-time, deneme süresi veya aday çalışanlarda da kural değişmez; ücretli statü korunur. İstisna, kanuni kapsam dışındaki yakınlar için talep edilen ek günlerdir: Bu günler idari/ücretsiz veya yıllık izin olarak planlanırsa bordro yansımaları değişebilir. Pratik notlar:

• Maaş hesaplamasında kesinti yapılmaz.
• Ücretler tam ödenir; yan haklar (yol, yemek vb.) şirket politikası uyarınca işlem görür.
• Prim, kıdem–ihbar, yıllık izin hesabında vefat izni günleri çalışılmış kabul edilir.
• Kapsam dışı yakın için alınan ücretsiz izin günleri, prim/yan haklara farklı yansıyabilir.

Kalem	Vefat İzni (kapsam içi)	Kapsam dışı + Ücretsiz İzin
Ücret	Ödenir (tam)	Ödenmez (politika/yarım ödeme yoksa)
SGK gün/matrah	Korunur	Etkilenebilir (süre kadar)
Yıllık izin hakkı	Azalmaz	Değişmez (ücretsiz izin uzun sürerse farklı)
Prim/performans	Kurala bağlı	Kurala bağlı

Kayınvalide–Kayınpeder ve Eşin Kardeşi Durumu

Vefat izninde kapsam, çalışanın statüsüne göre değişir. Kamu personelinde eşin anne–babası ve kardeşi açıkça kapsama girerken, özel sektörde işçiler için kayın hısımlar kanuni asgari kapsamda yer almayabilir. Bu durumda hak, toplu iş sözleşmesi (TİS), iş sözleşmesi veya şirket politikası ile genişletilir; uygulama yazılı kurala göre yürütülür. Dikkat edilecekler:

• Kamu personeli: Eşin anne–babası ve kardeşi için de ücretli mazeret izni tanınır.
• Özel sektör işçisi: Kanuni asgari kapsam dışında kalan kayın hısımlar için TİS/şirket politikası aranır.
• Belgelendirme: Ölüm belgesi + (istenirse) akrabalık bağına dair nüfus kayıt örneği talep edilebilir.
• Yanlış anlaşılma riski: “Kayınvalide/kayınpeder kapsama girer mi?” sorusu işe başlamadan önce personel el kitabı ile netleştirilmelidir.

Statü	Kayınvalide–Kayınpeder	Eşin Kardeşi	Süre (tipik)	Uygulama Notu
Kamu (memur)	Dahil	Dahil	~7 gün	Kapsam geniştir; yazılı başvuru yapılır.
Özel sektör (işçi)	TİS/Politikaya bağlı	TİS/Politikaya bağlı	~3 gün (asgari)	Asgari kanun kapsamı dışında; işyeri kuralı belirleyici.
TSK personeli	Dahil değil/kurala bağlı	Dahil değil/kurala bağlı	~10 gün (yol hariç)	Esas kapsam çekirdek aile; yönetmelik metnine bakılır.

Ücretsiz İzin–Mazeret İzni İlişkisi: Ne Zaman Tercih Edilir?

Mazeret izni (ölüm izni) ücretli ve kanunî bir haktır; öncelik her zaman bu iznin tam kullanımıdır. İhtiyaç sürüyorsa; ücretsiz izin veya yıllık izin devreye alınır. Ücretsiz izin, işverenle yazılı mutabakat gerektirir; bordro/SGK yansımaları bulunduğundan planlama yapılmalıdır.

• Karar Mantığı:
  • Önce mazeret izni: Kanunî sürenin tamamını kullanın.
  • Uzak il/ülke – uzun yas süreci: Mazeret + idari/ücretsiz izin kombinasyonu.
  • Akrabalık kapsam dışı: Doğrudan ücretsiz veya yıllık izin.
  • Sezon/operasyon baskısı: Kısa idari izin + vardiya kaydırma.
  • Psikososyal destek ihtiyacı: Mazeret sonrası ücretsiz izin veya esnek çalışma.
• Uygulama ipuçları:
  • Ücretsiz izin için yazılı talep + onay şarttır.
  • Bordro ve SGK etkilerini (prim/yan haklar) İK ile önceden netleştirin.
  • Dönüş tarihini, iş planı ve ekip devri (handover) ile birlikte yazılılaştırın.

Senaryo	Öncelikli İzin	Alternatif/İlave	Neden
Vefat kapsam dahil, şehir içi	Mazeret izni	—	Kanunî hak; ücretli ve takvim günü.
Uzak il/ülke, işlem uzuyor	Mazeret izni	Ücretsiz/İdari/Yıllık	Yol–defin–işlemler için ek gün gerekir.
Kapsam dışı akraba	—	Ücretsiz/Yıllık	Kanunî zorunluluk yok; insiyatif gerekir.
Yoğun sezon/vardiya çakışması	Mazeret izni	Vardiya değişimi + idari	Operasyonel denge, hak kaybı olmadan sağlanır.
Psikolojik destek/iyileşme	Mazeret izni	Ücretsiz/Esnek çalışma	Refah odaklı planlama.

Yol Hariç–Yol Dâhil Tartışmaları ve Uzak İl Cenazeleri

Uzak şehir veya yurtdışı cenazelerinde “yol günleri” kritik başlıktır. Genel kural olarak kamu ve özel sektörde vefat izni takvim günü hesabıyla verilir ve yol için ayrıca gün eklenmez. TSK personelinde ise süre, yönetmelikte “yol hariç” olarak düzenlenmiştir; yani mazeret günlerine ek olarak yol süresi de tanınabilir. Özel sektörde yol nedeniyle ek gün ihtiyacı, idari/ücretsiz izin veya yıllık izin ile çözümlenir. Pratik öneriler ve örnek senaryolar:

• Uçuş/karayolu planı ve defin takvimi erkenden yöneticinizle paylaşın.
• Uzak il/yurtdışı senaryosunda ek idari izin imkânını yazılı olarak sorun.
• Tüm tarihleri (ayrılış–varış–defin–dönüş) tek mesaj zincirinde belgeleyin.

Statü	Yol Günleri Yaklaşımı	Uzak İl Örneği	Sonuç
Kamu (memur)	Yol ayrıca tanımlı değildir	Ankara→Van cenazesi	7 gün takvim esası; yol için ek gün idari karar/izinle olur.
Özel sektör (işçi)	Yol ayrıca tanımlı değildir	İstanbul→Mardin cenazesi	3 gün takvim esası; gerekirse idari/ücretsiz veya yıllık izin eklenir.
TSK personeli	Yol hariç	İzmir→Hakkâri cenazesi	10 gün mazeret + ilave yol süresi (yönetmelik çerçevesi).

Birden Fazla Vefat Olursa: İzinlerin Ayrı Ayrı Kullanımı

Aynı dönem içinde birden fazla yakın vefatı yaşanabilir. Her vefat ayrı bir mazeret sebebidir ve ayrı bir izin doğurur. Olaylar arka arkaya gelirse izinler peş peşe veya arada işbaşı yapılarak ayrı ayrı kullandırılabilir; esas olan, her vefatın belgelendirilmesi ve başlangıç–bitiş tarihlerinin yazılı teyididir. Uygulama ilkeleri ve senaryo tablosu:

• Her vefat = ayrı izin: Tarihler üst üste gelse bile ayrı mazeret doğar.
• Belge–kayıt: Her olay için ayrı ölüm belgesi/raporu dosyalanır.
• Planlama: İş akışı için yöneticiyle dönüş tarihi netleştirilir; gerekiyorsa idari/ücretsiz ek gün alınır.
• Vardiya çalışanı: Vardiya çizelgesiyle çakışmalar yazılı olarak düzeltilir.

Senaryo	Olaylar	Statü	Uygulama	Sonuç
Aynı hafta iki vefat	Salı: anne, Cuma: kardeş	İşçi	3 gün + 3 gün	İzinler ayrı hesaplanır; toplam 6 takvim günü.
Peş peşe farklı iller	Pzt: baba (İzmir), Per: eşin kardeşi (Erzurum)	Memur	7 gün + 7 gün	Her vefat için 7 gün; yol ek gün değil, takvim dâhil.
Uzak bölge + kıyıma süre	Salı: kardeş (Hakkâri), Cumartesi: dede	TSK	10 gün (yol hariç) + idari karar	Dede kapsam dışıysa ek izin/idari çözüm gerekir.

Stajyer, Deneme Süresi ve Kısmi Süreli Çalışanlarda Durum

Stajyer, deneme süresindeki çalışan ve kısmi süreli (part-time) personel için vefat izni haklarının kapsamı, çalışma ilişkisinin hukuki türüne göre belirlenir. Genel ilke; eğer çalışan, iş sözleşmesi kapsamında istihdam ediliyor ve ücret/SGK bildirimi yapılıyorsa (4/a), mazeret izni hakkı aynen geçerlidir. Eğitim kurumu kapsamında “zorunlu staj” gören ve yalnızca iş kazası sigortası yapılan “öğrenci stajyerler” içinse uygulama kurum içi politika/idarî izin esasına dayanır. Uygulama özeti:

• Ücretli stajyer/aday çalışan (iş sözleşmeli): İşçi statüsündedir; vefat izni (asgari 3 gün) ve ücret koruması geçerlidir.
• Zorunlu stajyer (öğrenci statüsü): Kanunî mazeret izni zorunluluğu yoktur; kurum içi idarî izin veya danışman onayıyla çözülür.
• Deneme süresi (probation): Deneme şartı hakları azaltmaz; vefat izni tam uygulanır.
• Kısmi süreli/part-time: Eşit işlem ilkesi gereği haklar oranlanmaz; izin süresi takvim günüdür. Ücret ödemesi, iznin çalışanın planlı vardiya/günlerine isabet eden kısmı için yapılır.

Çalışma Biçimi	Hukuki Statü	Vefat İzni	Ücret	Not
Ücretli stajyer/aday	İşçi (4/a)	Var (asgari 3 gün)	Ödenir	İş sözleşmesi/İK portalına göre talep edilir.
Zorunlu öğrenci stajyeri	Öğrenci (eğitim stajı)	Kurum inisiyatifi	İdari izin	Müfredat/öğrenci işleri onayı aranır.
Deneme süresindeki çalışan	İşçi (4/a)	Var	Ödenir	Deneme, mazeret iznini kaldırmaz.
Kısmi süreli (part-time)	İşçi (4/a)	Var	Planlı gün/saat	Takvim günü esası; ödeme vardiya planına göre yapılır.

Yurtdışında Vefat ve Konsolosluk İşlemleri

Yurtdışında gerçekleşen vefatlarda hem belgelendirme hem de yol/defin planı daha karmaşıktır. Türkiye’de tanınacak işlemler için yerel makamların düzenlediği ölüm belgesi, gerektiğinde apostil ve tercüme ile desteklenir; konsolosluk koordinasyonunda cenazenin nakli, defni veya naaşın yurda getirilmesi planlanır. Çalışan açısından mazeret izni yine takvim günleri üzerinden işler; TSK personeli için “yol hariç” hükmü ayrıca dikkate alınır. Adım adım pratik akış:

1. İK/amir bildirimi: Olayı ve ülkeyi yazılı bildirin, planlanan dönüş tarihini paylaşın.
2. Belge temini: Yerel “ölüm belgesi” (gerekiyorsa Formül C – Çok dilli nüsha) + apostil ve yeminli tercüme.
3. Konsolosluk iletişimi: Naaşın nakli/defin, cenaze nakil belgesi, pasaport/kimlik işlemleri.
4. Ulaşım planı: Uçuş–karayolu–aktarma; bilet/rezervasyonları tek mesaj zincirinde belgeleyin.
5. İzin türü planı: Mazeret izni + (gerekirse) idari/ücretsiz izin veya yıllık izin kombinasyonu.
6. Dönüş ve arşiv: Belgeleri dijital/ıslak imza olarak İK’ya iletin; özlük dosyasına eklenir.

Belge/Süreç	Zorunluluk	Nereden/Not
Ölüm belgesi (yerel)	Yüksek	Yerel nüfus/sağlık kurumu
Apostil	Ülkeye bağlı	Apostil sözleşmesine taraf ülkelerde
Tercüme	Gerekebilir	Yeminli tercüman
Konsolosluk yazışmaları	Önerilir	Nakil/defin koordinasyonu
Uçuş/seyahat kayıtları	Önerilir	İK’ya dönüş planı kanıtı

Çalışan – İşveren Arasında Yaşanan Tipik Uyuşmazlıklar

Vefat izni, kanunla güvence altına alınmış bir hak olmasına rağmen uygulamada çalışan ile işveren arasında çeşitli anlaşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu uyuşmazlıkların temelinde çoğunlukla yorum farkları, belge eksiklikleri ve işverenin inisiyatif kullanma biçimi vardır. En sık yaşanan uyuşmazlıklar:

• Yol izni tartışması: İşveren yalnızca kanuni süreyi (5/7 gün) tanırken, çalışan şehir dışındaki cenazeye yetişmek için ek izin talep edebilir.
• Yakınlık derecesi yorumu: Bazı işverenler, kayınvalide/kayınpeder gibi yakınların izin kapsamında olmadığını iddia edebilir.
• Belge eksikliği: Ölüm belgesi veya resmi evrak sunulmadığında, işveren izni geçerli saymayabilir.
• Ek izin talepleri: Kanuni süreyi aşan izinler işveren tarafından kabul edilmezse, çalışan mağduriyet yaşayabilir.

Uyuşmazlık Türü	Tipik Sebep	Çalışanın Sunabileceği Kanıt	İşveren Tarafında Hızlı Çözüm	Önerilen Kanal
Süre hesabı (hafta sonu dahil)	“İş günü” sanma	Vefat tarihi + vardiya planı + İK yazışması	Takvim günü esasıyla düzeltme	İK portal/HRIS
Kapsam (kayın hısımlar)	Statü farkı/Politika boşluğu	Personel el kitabı/TİS ekran görüntüsü	Politika/TİS referansı ile karar	Personel el kitabı bağlantısı
Belge gecikmesi	Yurt dışı/uzak il işlemleri	Ölüm belgesi, apostil/tercüme makbuzu	Geç teslim toleransı/şartlı onay	E-posta + belge yükleme
Vardiya çakışması	Gece/hafta sonu vardiyası	Vardiya çizelgesi + amir onayı	Kaydırma/ikame planı	Vardiya yönetim aracı
Ücret bordrosu yansıması	Yanlış kodlama	Bordro kalemi ekranı	Kod düzeltmesi/ek bordro	Bordro destek kaydı

Özel Haller: Doğmamış Bebek, Evlatlık ve Velayet Durumları

Hassas durumlarda mevzuat ve kurum politikalarının kesişimi önem kazanır. Doğmamış bebek vakalarında tıbbi/idarî süreçler farklı ilerleyebilir; evlatlık ve velayet senaryolarında ise akrabalık bağı nüfus kayıtları ve mahkeme kararlarıyla tevsik edilir. Biz, olayın niteliğine göre mazeret izni + idari/ücretsiz izin kombinasyonu planlamayı ve delilleri minimal veri ilkesiyle paylaşmayı öneririz.

Durum	Tipik Uygulama	Gerekli Belgeler	İzin Türü Önerisi	Not
Doğmamış bebek kaybı	Tıbbi süreç öncelikli	Hastane raporu/epikriz	Mazeret + (gerekirse) idari/ücretsiz	İK psikososyal destek planı
Evlatlık çocuk vefatı	Akrabalık teyidi gerekir	Evlat edinme/mahkeme kararı + ölüm belgesi	Mazeret izni (kapsamda)	Kayıtlar personel dosyasında güncel olmalı
Velayet altındaki çocuk	Fiilî bakım sorumluluğu	Velayet kararı + ilgili belgeler	Mazeret izni (kapsamda yorumlanır)	Ortak velayette iletişim planı
Aynı hanede yaşayan yakın	Kanuni kapsam dışında olabilir	Nüfus kayıt örneği/ikamet	İdari/ücretsiz izin	Politika ile güvence tavsiye edilir

Cenaze Masrafları ve İşveren Tarafından Sağlanan Destekler

Birçok kurum, kanunî mazeret iznine ek olarak cenaze desteği (nakit yardım, ulaşım, çelenk, refakatçi izni, avans) sunar. Bu desteklerin dayanağı çoğunlukla TİS, personel el kitabı veya yan haklar politikasıdır; ayrıca tamamlayıcı sağlık/sigorta poliçeleri “ölüm yardımı” içerebilir. Biz, hakların görünür olması için tek sayfalık “Cenaze Desteği Bilgi Notu” oluşturulmasını öneririz. Destek türleri:

Destek Türü	Kaynak	Kapsam/Limit	Vergisel Not	Talep Yöntemi
Nakit/ayni cenaze yardımı	TİS/Politika	Yakınlık derecesine göre sabit tutar	Bazı kalemler vergisel işleme tabi olabilir	Portal formu + belge
Ulaşım/konaklama desteği	Politika/İK bütçesi	Uçak/otobüs bileti, belirli geceler	Fatura/fiş gerektirir	Masraf talep sistemi
Çelenk/katılım organizasyonu	İdari	Kurumsal temsil	Vergisel etki yok	İK/kurumsal iletişim
Avans/maaş öne çekimi	Finans/İK	Sınır ve taksit planı	Avans politikası uygulanır	Finans talep formu
Sigorta “ölüm yardımı”	Grup poliçesi	Poliçe şartlarına bağlı	Sigorta mevzuatı	Sigorta şirketi başvurusu

Psikolojik Açıdan Vefat İzni: Yas Süreci ve Destek İhtiyacı

Vefat izni yalnızca idari bir hak değil, yasın sağlıklı yaşanabilmesi için tanınan psikolojik bir “tampon dönem”dir. Kayıp sonrası ortaya çıkan şok, inkâr, öfke, suçluluk, yoğun yorgunluk ve dikkat dağınıklığı gibi tepkiler normaldir; kısa süreli performans düşüşü beklenir. Bu evrede işyerinin empatik yaklaşımı, dönüşte işlevselliğin hızlı toparlanmasını sağlar. İş başı öncesi–dönüşte önerilen destekler:

• Tek temas noktası: Çalışanın talebiyle bir İK temsilcisi/amir tüm yazışmaları tek zincirde toplar.
• Esnek dönüş planı: İlk hafta azaltılmış hedefler, daha az toplantı, gerekirse hibrit/evden çalışma.
• EAP/psikolojik danışmanlık: Çalışana gizlilik esaslı ücretsiz seans veya kurum anlaşmalı destek hattı.
• İş devri/hafifletme: Kritik görevler geçici devredilir; gereksiz tetikleyiciler (seyahat, uzun mesailer) ertelenir.
• Ritüellerin saygısı: Mevlit, taziye ve kültürel ritüellere uyum için takvim esnekliği.

Gözlem	Normal Tepki (kısa süre)	Dikkat Gerektiren Durum
Uykusuzluk, dalgınlık	2–4 hafta içinde azalır	İş güvenliğini etkileyen düzey, artan risk
İştahta değişim	Geçicidir	Hızlı kilo değişimi, tıbbi gereksinim
Kaygı/öfke dalgaları	Dalgasaldır	Uzun süreli işlev kaybı, kendine zarar düşüncesi
Sosyal geri çekilme	Geçicidir	Tam izolasyon, iletişim kesilmesi

Uluslararası Şirketlerde ve Çok Uluslu Kurumlarda Vefat İzni Politikaları

Çok uluslu yapılarda amaç, yerel mevzuata uyum + çalışan refahı dengesini kurmaktır. Gelişmiş uygulamalarda asgarî yasal süreler aşılır, aile tanımı kapsayıcı genişletilir ve seyahat/psikolojik destek gibi ek haklar tanımlanır. Politika metinleri basit, kültürler arası hassas ve tek sayfalık özetlerle erişilebilir tutulur. Küresel ölçekte görülen iyi uygulamalar:

• Kademeli süre modeli: Eş/çocuk için uzun (ör. yüksek gün sayısı), birinci derece diğer yakınlar için orta, ikinci derece için kısa süre.
• Aile tanımında kapsayıcılık: Yasal bağın yanı sıra fiilî bakım ilişkisini dikkate alan tanım.
• Seyahat desteği: Uçuş/uzak il masrafı, avans veya masraf geri ödemesi.
• Psikolojik destek: EAP seansları, kriz müdahale hattı, yas eğitimi almış yönetici.
• Esnek çalışma: Kademeli dönüş, uzaktan iş, toplantı yükünün azaltılması.
• Gizlilik ve veri minimizasyonu: Belge talebi ölçülü; hassas veriler sınırlı erişimde.

Kurum Profili	Ücretli Gün (yakın çekirdek aile)	Özel Durumlar	Ek Destek Bileşenleri
Global teknoloji	5–10 gün	Gebelik/gebelik kaybı, partner kaybı	EAP, yol desteği, esnek dönüş
Avrupa merkezli holding	7–10 gün	Kayın hısımlar, evlatlık/üvey	Kıdem bazlı ek gün, psikolojik danışmanlık
APAC odağı çok uluslu	3–7 gün	Kültürel yas ritüelleri (ör. anma töreni)	“Floating” izin, yerel tatil entegrasyonu
Start-up/scale-up	3–5 gün	Esnek tanım (case by case)	Tam uzaktan çalışma, masraf avansı

Uluslararası Standartlarda Vefat İzni Uygulamaları ile Türkiye’nin Karşılaştırılması

Vefat izni, ülkeden ülkeye kapsam (kimler “yakın” sayılır), süre, ücretlilik ve ek destekler bakımından ciddi farklılık gösterir. Dünyadaki gelişmiş ülkelerde vefat izni süreleri ve kapsamı Türkiye’den daha geniş olabilmektedir. Bu farklar, işveren politikalarının çalışana yaklaşımını da doğrudan etkilemektedir. Uluslararası karşılaştırma tablosu;

Ülke/Çerçeve	Kimler için asgari hak?	Süre	Ücretlilik
Türkiye – Özel sektör	Çekirdek aile	3 gün	Ücretli
Türkiye – Kamu	Çekirdek aile	7 gün	Ücretli
Birleşik Krallık	18 yaş altı çocuk/24+ hafta ölü doğum	2 hafta	Ücretli/koşullu
ABD – Federal memur	Yakın akraba	3 iş günü	Ücretli
Kanada (federal)	Aile bireyi	5 gün	İlk 3 gün ücretli
Fransa	Eş, ebeveyn, çocuk, kardeş	3 gün (ebeveyn/partner), 12–14 gün (çocuk)	Ücretli
Almanya	Çocuk/eş vb.	2 gün (toplu sözleşme/işyeri politikası)	Genelde ücretli
İspanya	Eş, partner, yakın akraba (2. derece)	2 gün, yol varsa 4 gün	Ücretli
İtalya	Yakın akraba	3 gün	Ücretli
Hollanda	Partner, çocuk vb.	1–5 gün (önerilen yasa tasarısı)	Kısmen ücretli
İrlanda	Yakın aile	3 gün (çoğunlukla)	İşveren politikasına göre
İsveç	Yakın aile	Sabit değil	Genelde ücretsiz
Norveç	Yakın aile	Sabit değil	İşveren inisiyatifi
Danimarka	Çocuk kaybı	Aylarca (ödenekle)	Ödenek üzerinden
Japonya	Yakın akraba	3–7 gün (işyeri politikasına göre)	Ücretli
Güney Kore	Eş, çocuk, ebeveyn	3–5 gün	Ücretli

Vefat İzni ile Diğer Mazeret İzinleri Arasındaki Farklar

Çalışanlara tanınan mazeret izinleri farklı durumlara göre şekillenir. Vefat izni, yakın bir aile ferdinin kaybı durumunda verilirken; doğum, evlilik veya hastalık gibi diğer mazeret izinleri farklı şartlara bağlı olarak kullanılır. Bu izinlerin süresi, ücret durumu ve talep şartları birbirinden farklılık gösterir. Aşağıdaki tablo bu farkları net bir şekilde özetlemektedir.

İzin Türü	Süresi	Ücret Durumu	Talep Şartı
Vefat İzni	3-7 gün	Ücretli	Ölüm belgesi ile
Evlilik İzni	3-7 gün	Ücretli	Evlilik cüzdanı ile
Doğum İzni	5 gün	Ücretli	Bebeğin doğum belgesiyle
Hastalık İzni	Rapor süresince	Ücretli/raporlu	Sağlık raporu ile

Empati, Hukuk ve İnsanlık Temelinde Bir İzin Hakkı

Hayatın kaçınılmaz gerçeklerinden biri olan ölüm, çalışanlar için derin duygusal izler bırakır. Bu nedenle vefat izni, yalnızca bir yasal zorunluluk değil; aynı zamanda insani bir hak ve çalışan destek politikası olarak değerlendirilmelidir.

Hem özel sektör hem kamu kurumlarının bu süreci şeffaf, adil ve empati ile yönetmesi büyük önem taşımaktadır. Çalışanlar da bu hakkı nasıl ve ne şekilde kullanacaklarını bilerek hareket etmeli, gerekirse haklarını savunmalıdır. İş dünyasında insana saygının bir göstergesi olarak, vefat izni politikalarının daha kapsamlı, daha esnek ve daha empati odaklı hale getirilmesi artık bir seçenek değil, bir zorunluluktur.

Sık Sorulan Sorular