Bilirkişi Nasıl Olunur? Bilirkişi Olma Rehberi ve Şartları 2025
Bilirkişilik, mahkemelerin teknik veya özel bilgi gerektiren konularda görüş almak üzere başvurduğu uzmanlık alanıdır. 2025 yılı itibarıyla Türkiye’de bilirkişi olmak için belirli şartlar, eğitimler ve başvuru prosedürleri gereklidir.
Özellikle adli süreçlerde tarafsız ve uzman kişilerden oluşan bilirkişi listeleri her yıl güncellenmekte ve Adalet Bakanlığı tarafından denetlenmektedir. Bu kapsamlı rehberde, kimlerin bilirkişi olabileceğini, hangi belgelerin gerektiğini, nasıl başvuru yapılacağını ve bilirkişilik sistemini tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Bilirkişilik Nedir? Kapsamı ve Amacı
Bilirkişi, hâkim ve savcının hukuk dışındaki teknik veya uzmanlık gerektiren alanlarda karar verebilmesi için görüşüne başvurulan, bağımsız ve tarafsız uzman kişidir. Amaç; mahkemeye teknik gerçekleri, metodolojik ve delile dayalı bir raporla net biçimde sunmaktır. Bilirkişi, kanaat bildirmez; kanıta dayalı teknik değerlendirme yapar, yöntemi açıklar ve bulgularını ölçülebilir kılar.
- Öne çıkan uzmanlık alanları:
- İnşaat, mimarlık, harita-kadastro
- Bilgi teknolojileri, siber güvenlik, dijital delil inceleme
- Muhasebe, finans, bankacılık, sermaye piyasaları
- Sağlık, adli tıp, ilaç ve tıbbi cihaz
- Makine, elektrik-elektronik, otomotiv
- Fikri-sınai mülkiyet, medya ve telif
- Denizcilik, lojistik, iş sağlığı ve güvenliği
- Bilirkişilikte temel ilkeler:
- Tarafsızlık ve bağımsızlık
- Uzmanlıkla sınırlı görüş bildirme
- Şeffaf yöntem ve kaynak gösterimi
- Zamanında, anlaşılır, denetlenebilir rapor
2025’te Bilirkişi Olma Şartları (Güncel Çerçeve)
Bilirkişiliğe kabul, mesleki yeterlilik, etik ve adli uygunluk kriterlerinin bir arada sağlanmasına bağlıdır. Başvuru süreçleri, Bilirkişilik Bölge Kurulları tarafından yönetilir; ilan, değerlendirme ve liste kayıtları bu kurullar eliyle yürütülür. Adaylar, ilgili uzmanlık alanı için mesleki tecrübe, eğitim, belge ve uygunluk şartlarını birlikte taşımalıdır. Genel şartların özeti ve başvuruda aranan tipik kanıtlar:
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak
- Disiplin veya meslekten çıkarma niteliğinde yaptırımı bulunmamak
- Uygun adli sicil (yüz kızartıcı suçlar yönünden engel olmamak)
- İlgili uzmanlıkta mesleki deneyim (uygun süre ve nitelik)
- Temel Bilirkişilik Eğitimi sertifikası (güncel içeriğe uygun)
- Başvuru belgelerinin eksiksiz ve usulüne uygun sunulması
- Diploma/meslek belgesi ve oda kayıtları (varsa)
- Deneyimi gösterir hizmet dökümü, referans yazıları veya projeler
- Eğitimi kanıtlayan temel eğitim sertifikası
- Özgeçmiş, uzmanlık alan kodu, iletişim ve vergi bilgileri
| Şart/Kriter | Açıklama | Kanıt/Belge |
|---|---|---|
| Vatandaşlık ve ehliyet | T.C. vatandaşı, medeni hakları kullanma ehliyeti | Nüfus kayıt örneği, beyan |
| Adli uygunluk | Belirli suçlar yönünden engel bulunmaması | Adli sicil kaydı |
| Mesleki yeterlilik | İlgili alanda tecrübe/uzmanlık | Diploma, oda kaydı, projeler |
| Eğitim | Temel bilirkişilik eğitimi | Sertifika |
| Usul | Başvuru formu ve ekler | e-Devlet/UYAP başvuru çıktıları |
Uzmanlık Alanı Seçimi ve Deneyim Kriterleri
Bilirkişiliğe kabulde en kritik konu, doğru uzmanlık alanını seçmektir. Alan, hem eğitim geçmişiniz hem de fiili tecrübenizle uyumlu olmalı; yayınlarınız, projeleriniz ve mesleki referanslarınız bunu desteklemelidir. İhtisaslaşma, mahkemelerin sizi doğru dosyalarda görevlendirmesi için anahtardır. Seçim yaparken dikkate almamız gerekenler:
- Eğitim/sertifikasyonun kapsamı ve güncelliği
- Son 5–10 yılda yürütülen projelerin niteliği
- Denetlenebilir referanslar ve mesleki oda/dernek bağları
- Rapor yazım deneyimi ve metodoloji hakimiyeti
| Uzmanlık | Tipik Kanıtlar | Ek Not |
|---|---|---|
| Bilişim/siber | Adli bilişim sert., BT projeleri | Dijital delil metodolojisi |
| İnşaat | Şantiye tecrübesi, SMM, proje listesi | Keşif ve metraj hakimiyeti |
| Muhasebe | SMMM/YMM belgesi, denetim tecrübesi | TFRS/VERGİ mevz. bilgisi |
| Sağlık | Uzmanlık belgesi, klinik deneyim | Klinik protokol bilgisi |
Temel Bilirkişilik Eğitimi: İçerik, Süre ve Sağlayıcılar
Temel eğitim, bilirkişinin hukuki rolünü, etik ilkeleri ve raporlama standartlarını öğretir. Programlar; yargılama usulü, delil ve ispat, rapor yazım tekniği, tarafsızlık ve iletişim gibi modüller içerir. Eğitim sonunda sertifika alınır; bu sertifika başvurunun zorunlu unsurudur. Eğitimde tipik modüller:
- Bilirkişinin yargılamadaki konumu ve sorumluluklar
- Usul hukuku temelleri, süre ve tebligat
- Delil toplama, değerlendirme ve zincirleme güvenlik
- Rapor yapısı, metodoloji, ek ve ekler
- Etik, tarafsızlık, çıkar çatışması ve çekilme halleri
| Modül | Hedef | Not |
|---|---|---|
| Rol ve Sorumluluk | Görev sınırlarının anlaşılması | Yetki dışına çıkmama |
| Usul ve Süreler | UYAP, tebligat, termin | Zamanında teslim |
| Delil Metodolojisi | Delil zinciri, doğrulama | Denetlenebilirlik |
| Rapor Yazımı | Yapı, dil, ekler | Tutarlı rapor |
| Etik | Çıkar çatışması yönetimi | Tarafsızlık beyanı |
e-Devlet/UYAP Üzerinden Bilirkişi Başvurusu: Adım Adım
Başvuru süreci büyük oranda dijital yürür. Kimlik doğrulamasının ardından, uzmanlık alanı kodu seçilir, belgeler yüklenir ve başvuru tamamlanır. Kurul, ilan döneminde başvuruları değerlendirip sonuçlandırır. Adım adım süreç:
- e-Devlet’ten ilgili Bilirkişilik Başvuru ekranına giriş
- Uzmanlık alan(lar)ının seçimi ve alt kırılımların işaretlenmesi
- Sertifika, diploma, deneyim kanıtları ve özgeçmişin yüklenmesi
- Vergi ve iletişim bilgilerinin girilmesi
- Başvurunun onayı ve başvuru çıktısının saklanması
- Bölge kurulunun incelemesi ve ilan edilen tarihte sonuç
| Belge | Format | İpucu |
|---|---|---|
| Temel eğitim sertifikası | Karekod/numara görünür olsun | |
| Diploma/meslek belgesi | Ön–arka net tarama | |
| Oda kaydı (varsa) | Güncel tarihli belge | |
| Özgeçmiş | PDF/DOC | Alan odaklı, somut çıktılar |
| Deneyim kanıtı | Proje listesi, referans yazısı |
Bilirkişilik Yönetmeliği Nedir?
Bilirkişilik Yönetmeliği, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’na dayanarak hazırlanmış ve Türkiye’de bilirkişilik faaliyetlerinin usul ve esaslarını belirleyen resmi bir mevzuattır. Yönetmelik, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır ve bilirkişilerin kimler olabileceğinden görev süresine, rapor yazım usulünden disiplin cezalarına kadar pek çok konuyu düzenler.
Yönetmeliğin temel amacı, yargı sürecine katkı sunan bilirkişilerin etik ilkelere uygun, tarafsız, zamanında ve teknik olarak yeterli raporlar sunmalarını sağlamaktır. Ayrıca bilirkişilik başvurusu, listelere alınma, eğitim alma zorunluluğu ve bölge kurulları gibi konular da yönetmelikle ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Bilirkişilik yönetmeliği ile düzenlenen temel konular:
- Bilirkişi olarak görev yapacak kişilerde aranan nitelikler
- Bilirkişilik temel eğitimi süreci ve eğitimi verecek kurumlar
- Bilirkişi başvuru ve listeye alınma şartları
- Bilirkişi raporunun şekli, süresi ve içeriği
- Etik kurallar ve tarafsızlık ilkeleri
- Disiplin hükümleri ve yaptırımlar
- UYAP üzerinden görevlendirme ve rapor teslim süreçleri
Not: Güncel Bilirkişilik Yönetmeliği’ne bilirkisilik.adalet.gov.tr üzerinden ulaşabilir, tam metni PDF olarak inceleyebilirsiniz.
Bilirkişilik Branşları Nelerdir? Hangi Alanlarda Uzmanlık Açılıyor?
Adalet Bakanlığı her yıl bilirkişilik yapılabilecek alanları ilan eder. Adaylar, sadece belirlenen branşlara başvuru yapabilir. Bilirkişilik alanları:
| Branş / Uzmanlık Alanı | Açıklama ve Uygulama Alanı |
|---|---|
| İnşaat Mühendisliği | Bina yapımı, metraj, zemin etüdü, çökme tespiti |
| Mimarlık | Proje inceleme, yapı izni, ruhsat değerlendirme |
| Elektrik – Elektronik | Yangın nedenleri, elektrik kaçağı, cihaz arızaları |
| Makine Mühendisliği | Asansör kazaları, iş makineleri, enerji sistemleri |
| Bilgisayar – Bilişim | Dijital delil incelemesi, veri kurtarma, siber suçlar |
| Adli Muhasebe / Mali Müşavirlik | Ticari defter, bilanço, gelir-gider analizi |
| Vergi ve Mali Denetim | Vergi kaçakçılığı, sahte fatura, usulsüzlük |
| Gayrimenkul Değerleme | Taşınmaz bedel tespiti, kira uyarlaması |
| Ziraat Mühendisliği | Tarım zararları, ürün kalitesi, zirai ilaç kullanımı |
| Orman Mühendisliği | Orman kadastrosu, orman sınırı tespiti |
| Sağlık Hizmetleri (Tıp) | Malpraktis davaları, yanlış teşhis, ölüm nedenleri |
| Eczacılık | İlaç etkileşimleri, ruhsatsız ilaçlar |
| Diş Hekimliği | Protez uyuşmazlıkları, tedavi hataları |
| Veterinerlik | Hayvan tedavisi, sahipsiz hayvan saldırısı |
| Gıda Mühendisliği | Gıda zehirlenmeleri, ürün analizi |
| Kimya – Biyoloji | Maddesel analizler, boya, kimyasal tespit |
| Fizik ve Balistik | Silah tespiti, mermi izi, patlayıcı madde analizleri |
| Trafik Kazaları / Otomotiv | Kazada kusur oranı, araç hasar tespiti |
| Eğitim ve Pedagoji | Disiplin işlemleri, özel eğitim dosyaları |
| Sosyoloji / Psikoloji | Toplumsal olay analizi, psikolojik değerlendirme |
| İletişim ve Medya | Haber içerik analizi, medya manipülasyonu |
| Çeviri – Dilbilim | Tercüme uyuşmazlıkları, teknik dil yorumları |
| Tarih – Kültürel Miras | Eser değeri tespiti, tarihi belge doğrulama |
| Eser Sahipliği / Telif | Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki uyuşmazlıklar |
| Kuyumculuk / Değerli Taşlar | Altın oran analizi, sahte mücevher tespiti |
| Moda ve Tekstil | Kumaş kalitesi, üretim hataları |
| Sigortacılık | Hasar oranı, tazminat uygunluğu, poliçe değerlendirmesi |
| Lojistik / Nakliye | Emtia taşıma uyuşmazlıkları, gecikme tespiti |
| Enerji ve Yenilenebilir Sistemler | GES, HES projelerinde hata, analiz, verimlilik |
| Jeoloji ve Haritacılık | Zemin değerlendirmesi, heyelan, jeolojik risk tespiti |
| Bankacılık – Finans | Kredi dolandırıcılığı, teminat analizi |
| İcra – İflas | Borç analizi, malvarlığı tespiti |
| İş Sağlığı ve Güvenliği | İş kazaları, güvenlik tedbiri eksikliği |
| Güvenlik ve Kamera Sistemleri | Yüz tanıma, kayıt analizi, görüntü manipülasyonu |
Bilirkişilik Başvurusu Ne Zaman Yapılır?
Başvurular, Bölge Kurulları tarafından ilan edilen dönemlerde kabul edilir. İlanlar yılda bir veya ihtiyaç oldukça yapılabilir; başvuru penceresi ve koşullar il–bölgeye göre değişir. En doğru strateji, duyuruları düzenli takip edip belge setinizi önceden hazır tutmaktır. Zamanlama önerileri:
- İlan öncesi 4–6 hafta: belge toplama, CV güncelleme, sertifika kontrolü.
- İlan dönemi: e-Devlet/UYAP ekranlarından başvuru ve yüklemeler.
- İlan sonrası: eksik/ek belge taleplerine hızlı dönüş, sonucun takibi.
| Aşama | Tahmini Süre | İpucu |
|---|---|---|
| Belge hazırlığı | 2–4 hafta | Dosyaları ayrı PDF ve doğru adla yükleyin |
| Başvuru penceresi | İlanla belirlenir | Sistem yoğunluğuna kalmamak için ilk günlerde başvurun |
| İnceleme–değerlendirme | İlanda belirtilir | Uyarı/ek belge e-postalarını günlük kontrol edin |
Bilirkişi Listesine Kabul Edilme Süreci ve Red Nedenleri
Değerlendirme; uzmanlık–deneyim uyumu, belgelerin doğruluğu, etik uygunluk ve rapor yazım yeterliliği göstergeleri üzerinden yapılır. Uygun görülenler listeye alınır; eksik görülen başvurular gerekçesiyle reddedilebilir. Değerlendirme ölçütleri:
- Diploma/sertifika–uzmanlık alan kodu uyumu.
- Deneyimin somut kanıtı (proje, referans, yayın).
- Etik ve disiplin kayıtları, adli uygunluk.
- Başvuru formu ve eklerin usulüne uygunluğu.
| Red Nedeni | Tipik Göstergeler | Çözüm/İtiraz Stratejisi |
|---|---|---|
| Eksik/uygunsuz belge | Eksik sertifika, okunaksız tarama | Belgeleri tamamlayıp yeniden başvuru dönemini bekleyin |
| Deneyim yetersiz | Proje/uygulama kanıtı yok | Portföyü güçlendirin, meslek içi çalışmalar ekleyin |
| Alan kodu uyumsuzluğu | Eğitimle ilgisiz alan seçimi | Alanı daraltın/uygun alt dalı seçin; gerekçe metni ekleyin |
| Etik/uygunsuzluk kaydı | Disiplin/ceza geçmişi | Gerekli aklayıcı belgelerle açıklama sunun |
| Usul hatası | Yanlış/eksik form doldurma | Kontrol listesiyle formu yeniden düzenleyin |
Bilirkişi Raporu Nasıl Hazırlanır? Yazım Kuralları ve Dikkat Edilecekler
Bilirkişi olarak görevlendirilen kişi, objektif, anlaşılır ve teknik bilgilere dayalı bir rapor sunmakla yükümlüdür. Raporların mahkemede geçerlilik kazanabilmesi için belirli unsurları içermesi gerekir.
- Önerilen rapor şablonu:
- Kapak: Dosya bilgileri, bilirkişi kimliği, tarafsızlık beyanı
- İçindekiler ve kısaltmalar
- Görevlendirme kapsamı (sorular)
- İnceleme konusu ve yöntemi
- Bulgular (delillerle ilişki)
- Teknik değerlendirme ve analiz
- Sonuç ve yanıtlar (soru bazında)
- Ekler (fotoğraflar, ölçümler, çizimler, loglar, tablo/hesaplar)
- Üslup ipuçları:
- Kısa cümleler, teknik terimleri tanımlama
- Ölçülebilir ifadeler, belirsiz sıfatlardan kaçınma
- Tablo/grafiklerle sayısal destek
- Kaynakça ve standart atıfları
Mahkemede Sözlü Açıklama: İletişim, Savunma ve Soru-Cevap
Mahkeme huzurunda sözlü açıklama, yazılı raporunuzu kısa, net ve denetlenebilir biçimde özetlemenizi ve çapraz sorulara tutarlı yanıtlar vermenizi gerektirir. Amacımız; yöntem–bulgu–sonuç zincirini bozmadan, sadece uzmanlık alanımızla sınırlı konuşmak ve “bilmiyorum/alanım dışı” demeyi gerektiğinde açıkça söylemektir. Uygulama adımları ve soru tipleri ve yanıt tekniği:
- 60–90 saniyelik “yürütücü özet” hazırlayın: kapsam, yöntem, ana bulgu, sonuç.
- Soruları kategoriye ayırın: yöntem, veri kaynağı, varsayım, hesap, belirsizlik.
- Tartışmalı noktalarda rapordaki sayfa/ek referansını vererek yanıtlayın.
- Spekülasyondan kaçının; ölçüm–kayıt–standart referansıyla konuşun.
- Sakin tempo, sade dil, kısa cümle: her yanıt tek bir iddiayı açıklasın.
| Soru Tipi | Amaç | Etkili Yanıt Tekniği |
|---|---|---|
| Yöntem sorgusu | Uygulanabilirlik ve geçerlilik | Standart/rehber adı + neden seçildi + kısıt |
| Veri kaynağı | Güvenilirlik | Kaynak türü + elde ediliş + doğrulama adımı |
| Varsayım | Hesap mantığı | Varsayımın nedeni + duyarlılık kısa örneği |
| Çelişki iddiası | Tutarlılık testi | Rapordaki yer + karşı delil değerlendirmesi |
| Alan dışı | Sınır çizme | “Bu kısım uzmanlık alanım dışındadır.” |
Aile Mahkemelerinde Mal Rejimi Değerlemesi: Veri Setleri
Aile mahkemelerinde mal rejimi değerlemeleri; edinilmiş/kişisel mal ayrımı, katkı payı ve güncel değer tespiti gibi başlıklarda sağlam veri seti gerektirir. Temel ilke; veri kaynağının doğrulanabilir olması ve kullanılan endeks/varsayımların raporda açıkça belirtilmesidir. Temel veri grupları:
- Tapu ve tescil kayıtları: edinim tarihi, nitelik, pay oranı.
- Finansal belgeler: kredi sözleşmeleri, ödeme planları, dekontlar.
- Piyasa karşılaştırmaları: emsaller, ilan arşivleri, eksper raporları.
- Gelir–gider kayıtları: iş/şirket payları için bilanço–gelir tabloları.
- Dayanıklı tüketim: fatura/garanti, amortisman varsayımları.
- Endeks/veri seti: değer güncellemede kullanılan resmî/akademik endeksler.
| Veri Seti | Kaynak | Doğrulama Yöntemi |
|---|---|---|
| Tapu bilgisi | Tapu kayıtları | Tarih–pay–şerh kontrolü, çap/takyidat |
| Konut emsali | Piyasa verisi/rapor | Benzerlik filtresi (m², lokasyon, nitelik) |
| Kredi bakiyesi | Banka yazısı/ekstre | Taksit planı + kalan anapara mutabakatı |
| Şirket payı | Ticaret sicil/finansal tablo | Oran–değerleme yöntemi tutarlılığı |
| Eşya değeri | Fatura/ürün bedeli | Kullanım ömrü–amortisman varsayımı açıklaması |
| Endeks | Resmî/akademik set | Hangi endeks, hangi dönem; formül açık yazılır |
Rapor Görselleştirme: Grafik, Harita ve 3B Şema Kullanımı
Görselleştirme, raporun anlaşılabilirliğini artırır ve denetlenebilirliği güçlendirir. Doğru grafik türü, verinin doğasına göre seçilmeli; ölçek, açıklama ve kaynak bilgisi görselin üzerinde veya hemen altında yer almalıdır. İlke ve ipuçları:
- Zaman serileri için çizgi/alan grafiği, dağılımlar için histogram/boxplot.
- Mekânsal farklar için harita/ısı haritası; keşif rotaları için işaretli krokiler.
- Karmaşık yapılar için 3B kesit/şema (ölçek–açıklama şart).
- Her görselde: başlık, eksen, birim, örneklem/versiyon bilgisi.
| Veri Tipi | Önerilen Görsel | Not |
|---|---|---|
| Fiyat/zaman | Çizgi grafiği | Olay işaretleriyle değişim noktalarını gösterin |
| Emsal karşılaştırma | Sütun/şelale grafiği | Düzeltme adımlarını katmanlandırın |
| Lokasyon | Harita/ısı haritası | Adres/kişisel veriyi maskeleyin |
| Yapısal öğe | 3B şema/kesit | Ölçek, yön ve ölçüm noktaları şart |
| Hata/duyarlılık | Tornado/şerit grafik | En etkili değişkenleri öne çıkarın |
Mentorluk, Meslek Örgütleri ve Ağ Kurma Stratejileri
Sürdürülebilir bir bilirkişilik kariyeri; güçlü bir mesleki ağ, güncel bilgi akışı ve etik gözetimi olan bir mentorluk düzeniyle mümkündür. Hedefimiz; görünürlük, kalite ve güven boyutlarını aynı anda inşa etmektir. Stratejik adımlar ve ağ kurma kanalları:
- Deneyimli bilirkişilerle mentorluk ilişkisi kurun; örnek rapor incelemesi yapın.
- Meslek odaları/derneklerde çalışma gruplarına katılın; sunum yapın.
- Vaka notları ve öğrenme çıktılarını (anonimleştirerek) düzenli arşivleyin.
- Yılda belirlediğiniz alanlarda CPD/meslek içi eğitim hedefleri koyun.
- Etik ikilemler için akran danışma mekanizması oluşturun.
| Kanal | Amaç | Eylem |
|---|---|---|
| Meslek odası/dernek | Güncel standart ve duyurular | Çalışma grubuna düzenli katılım |
| Akademi–seminer | Bilgi tazeleme, görünürlük | Bildiri/sunum ile katkı verin |
| Mentorluk | Kalite kontrol, hızlanma | 3 ayda bir rapor/olay değerlendirmesi |
| Çevrim içi topluluk | Hızlı soru–cevap | Kaynak/şablon paylaşımı |
| Yayın/portföy | İtibar ve referans | Anonimlenmiş vaka notları ve metodoloji yazıları |
Bilirkişilikte Kariyer Gelişimi: Uzmanlaşma ve Sertifikasyon
Bilirkişilik sadece bir raporlama görevi değildir; aynı zamanda uzun vadeli bir kariyer alanıdır. Alanınızda uzmanlaştıkça farklı mahkemelerden dosya alabilir, daha üst düzey raporlama görevlerine çağrılabilirsiniz. Kariyer geliştirme yolları:
- Alanınızda akademik yayınlar yapmak
- İleri düzey bilirkişi sertifikalarına başvurmak
- Adli bilimler, hukuk veya etik konularda ek eğitimler almak
- Bilirkişi seminer ve çalıştaylarına katılmak
- Rapor yazımı ve teknik analiz konusunda deneyim artırmak
Bilirkişilikte Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınma Yolları
Yeni başlayan bilirkişiler tarafından sıkça yapılan bazı hatalar, süreci olumsuz etkileyebilir. Aşağıda bu hataları ve nasıl önlenebileceğini sıraladık:
| Sık Yapılan Hata | Sonuçları | Kaçınma Yolu |
|---|---|---|
| Taraflardan biriyle iletişim kurmak | Tarafsızlığın zedelenmesi, görevden alma | Tüm iletişim yalnızca resmi yolla yapılmalı |
| Belirtilen sürede rapor teslim etmemek | Raporun reddi, puan düşürme | Takvim sıkı şekilde takip edilmeli |
| Yetki dışı konularda görüş bildirmek | Raporun geçersiz sayılması | Sadece uzman olunan alanda değerlendirme yapılmalı |
| Dil ve yazım hatalarıyla rapor sunmak | Profesyonellik algısını zedeler | Rapor öncesi dilbilgisi kontrol edilmeli |
| Ön yargılı veya eksik değerlendirme yapmak | Disiplin süreci, bilirkişilikten çıkarılma | Tarafsızlık ve şeffaflık temel ilke ol |
Kamu Tarafından Tanınan Bilirkişi Profilleri
Kamu tarafından tanınan, öne çıkan ve hatta zaman zaman medyada adı geçen bilirkişiler vardır. Bu kişiler, genellikle alanlarında uzun yıllar deneyim kazanmış, akademik unvan sahibi veya çok sayıda önemli davada görev almış uzmanlardır. Ayrıca bazı bilirkişiler, kamuoyunda bilinen davalarda görev alarak daha geniş çevreler tarafından tanınır hale gelmiştir.
Ancak Türkiye’de bilirkişilik sistemi, tarafsızlık ve gizlilik esasına dayandığı için, Adalet Bakanlığı tarafından “resmen öne çıkarılan” bir bilirkişi listesi kamuoyuyla paylaşılmaz. Buna rağmen bazı durumlarda, akademik veya mesleki itibarı nedeniyle aşağıdaki profiller öne çıkar. Kamu tarafından tanınan bilirkişi profilleri:
| Kategori | Tanınma Nedeni | Örnek Açıklama |
|---|---|---|
| Akademisyen bilirkişiler | Alanında profesör veya doçent unvanına sahip | Özellikle adli tıp, bilişim suçları, hukuk gibi alanlarda görev alırlar |
| Emekli üst düzey kamu görevlileri | Eski müsteşar, denetçi, emniyet müdürü vb. görevler | Tecrübesi nedeniyle bilirkişi olarak değerlendirilir |
| Sektör uzmanları | Yeminli mali müşavir, inşaat denetim uzmanı, makine mühendisi gibi | Büyük çaplı ticari davalarda sıkça görevlendirilir |
| Medyatik bilirkişiler | Önemli davalara ait görüşleri basına yansıyanlar | Örneğin; adli tıp raporu hazırlayan bilirkişiler TV’de yorum yapabilir |
Kamuoyunda Tanınan Bilirkişiler
Türkiye’de bazı bilirkişiler, uzmanlıkları ve önemli davalardaki rolleri sayesinde kamuoyunda tanınmaktadır. Bu kişiler genellikle akademik unvanlara sahip olup, medyada yer alan açıklamaları veya önemli davalarda hazırladıkları raporlarla bilinirler. Aşağıda, kamuoyunda tanınan bazı bilirkişiler ve uzmanlık alanları yer almaktadır:
| Adı Soyadı | Uzmanlık Alanı | Tanınma Nedeni ve Görevleri |
|---|---|---|
| Prof. Dr. Sevil Atasoy | Adli Bilimler, Kriminoloji | Adli Tıp Kurumu eski başkan yardımcısı, akademisyen, TV programlarında bilirkişi raporlarını değerlendirmesiyle tanınır. |
| Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı | Adli Tıp, İnsan Hakları | Adli Tıp Uzmanı ve Adli Tıp Uzmanları Derneği kurucusu. İşkence vakalarında bilirkişilik ve uluslararası bilirkişi raporlarıyla bilinir. |
| Prof. Dr. Ümit Biçer | Adli Tıp | Ceza davalarında bilirkişi olarak sıkça yer alır; bilimsel raporları ve tarafsızlığı ile tanınır. |
| Prof. Dr. Nevzat Tarhan | Psikiyatri, Adli Psikoloji | Psikolojik analiz gerektiren davalarda bilirkişi olarak görüş bildirir; televizyon programlarında uzman yorumu yapar. |
| Prof. Dr. Ersan Şen | Ceza Hukuku, Anayasa Hukuku | Hukuk profesörü, davalarda akademik bilirkişi raporları sunmuş; medyada sıkça yer almıştır. |
| Prof. Dr. Burhan Göksel | Adli Tıp | Sağlık ve ölüm raporları üzerine bilirkişilik yapmış; bazı önemli dosyalarda adı geçmiştir. |
| Dr. Öğr. Üyesi Erkin Erimez | Elektrik-Elektronik, Kriminal İnceleme | Elektronik delil analizi konusunda uzman, siber suç dosyalarında bilirkişi olarak yer alır. |
| YMM Şeref Köprülü | Mali Bilirkişilik, Vergi Denetimi | Vergi ve muhasebe konularında adli davalarda bilirkişi olarak görev alır; yüksek mali profilli dosyalarda adı geçer. |
| Dr. Öğr. Üyesi Erman Güneş | İnşaat Mühendisliği | Deprem, yapı statiği ve inşaat kusurları davalarında bilirkişilik yapar. Teknik bilirkişi olarak öne çıkar. |
| Prof. Dr. Ali Duman | İktisat, Finans Değerleme | Ekonomik zarar, piyasa değeri tespitlerinde bilirkişilik yapan bir akademisyendir. |
| Prof. Dr. Güner Sönmez | Radyoloji, Tıbbi Değerlendirme | Özellikle sağlık hataları ve tıbbi ihmal dosyalarında uzman görüş sunar. |
| Prof. Dr. Mahmut Yardımcıoğlu | Sosyal Politika, Disiplin İncelemeleri | Kamu disiplin davalarında bilirkişi olarak görev yapar, sosyal güvenlik ve istihdam davalarında da uzmandır. |
Bilirkişi Olmak Uzmanlık, Tarafsızlık ve Sorumluluk Gerektirir
2025 yılı itibarıyla bilirkişilik, hem saygın hem de gelir getirici bir mesleki alan olarak öne çıkmaktadır. Uzmanlık sahibi olan bireyler, Adalet Bakanlığı’nın belirlediği prosedürleri yerine getirerek bu alanda görev alabilirler. Mahkemelerin adil kararlar vermesine katkı sağlayan bilirkişiler, hukuk sisteminin en önemli paydaşlarından biridir.
