Vergi Borcu Yoktur Yazısı Nereden Alınır? Kaç Gün Geçerlidir?
Vergi borcu yoktur yazısı, bir gerçek veya tüzel kişinin GİB kayıtlarına göre vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığını gösteren resmî belgedir. İhale katılımından teşvik başvurularına, banka kredi süreçlerinden bazı ruhsat/izin işlemlerine kadar çok sayıda işlemde talep edilir. Bu belgeye e-Devlet üzerinden, Dijital/İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden veya istisnaî hallerde bağlı vergi dairesinden erişilebilir. e-Devlet ile GİB entegrasyonu sayesinde, kullanıcılar “Borç Durum Yazısı Talep Girişi” hizmeti üzerinden çevrim içi talep oluşturup sonucu yine dijital ortamda alabilmektedir.
Vergi Borcu Yoktur Yazısı Nedir?
Vergi Borcu Yoktur Yazısı, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) nezdinde vergi dairelerine kayıtlı mükelleflerin vadesi geçmiş vergi, ceza, faiz ve fer’î borç durumunu özetleyen resmî bir belgedir. Belge üzerinde barkod/karekod ve doğrulama kodu bulunur; bu sayede talep eden kurum, çevrimiçi doğrulama yaparak belgenin güncelliğini ve bütünlüğünü kontrol edebilir.
- Kapsar:
- Vadesi geçmiş vergi borçları ve fer’ileri (gecikme zammı/faizi).
- GİB sisteminde aktif ve tahsil kabiliyetine konu borç durumu.
- Gerçek ve tüzel kişi bazında ayrı ayrı borç görünümü.
- Kapsamaz / Dikkat:
- Henüz tahakkuk etmemiş veya vadesi gelmemiş borçlar.
- Uyuşmazlık/dava konusu olup tahsilat durdurulmuş kalemler.
- Tecil/taksitlendirme altındaki planlarda, kurumun kriterine göre farklı yorumlanabilecek satırlar.
- SGK prim borçları (ayrı kurum, ayrı belge ister); tek bir belgeyle tüm kurum borçları kapsanmaz.
Vergi Borcu Yoktur Yazısı Nereden ve Nasıl Alınır?
Vergi borcu yoktur yazısı için 3 yoldan başvuru yapılabilir: (1) e-Devlet, (2) Dijital/İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) ve (3) Fizikî vergi dairesi. En hızlı ve izlenebilir yöntem, e-Devlet/İVD üzerinden barkodlu belge oluşturmaktır.
| Adres | Giriş / Kimlik Doğrulama | Doğrulama Yeri | Not |
|---|---|---|---|
| e-Devlet | e-Devlet şifresi, mobil/e-imza, banka girişi | GİB Mükellefiyet/Borç Durum Yazısı Doğrulama | Gerçek ve tüzel için ayrı hizmetler mevcut. |
| Dijital/İnteraktif Vergi Dairesi | GİB kullanıcı girişi | İVD Belge Doğrulama ve Mükellefiyet/Borç Durum Yazısı Doğrulama | Entegre doğrulama menüsü vardır. |
| Vergi Dairesi (Fizikî) | Nüfus cüzdanı/Yetki belgeleri | EBYS Evrak Doğrulama (varsa) | İstisnaî durumlarda tercih edilir. |
1) e-Devlet Üzerinden Alma – Adım Adım
e-Devlet’te Gelir İdaresi Başkanlığı hizmetleri altında yer alan “Borç Durum Yazısı Talep Girişi” ekranından kimlik doğrulamasıyla başvuru yapılır. Süreç sonunda belgeyi aynı hizmet ekranından indirebilirsiniz.
- e-Devlet’e giriş yapın (şifre, internet bankacılığı, mobil imza veya e-imza ile).
- Gelir İdaresi Başkanlığı hizmetleri altında “Borç Durum Yazısı Talep Girişi” menüsünü açın.
- Kimlik ve mükellefiyet bilgileriniz otomatik gelir; gerekiyorsa yetkili kişi olarak işlem yapın (tüzel kişiler için firma yetkilisi).
- Talep oluşturun ve sistemin ürettiği barkodlu/PDF belgeyi indirin.
- Belgeyi talep eden kuruma PDF + barkod/evrak no ile sunun; karşı taraf, GİB doğrulama ekranından anında teyit edebilir.
- İpuçları:
- Kurum “güncel tarihli” diyorsa, teslimden hemen önce belgeyi yeniden üretin.
- Dosya adlandırma:
vergi-borcu-yoktur-[VKN/TCKN]-[GG-AA-YYYY].pdfgibi açık ve izlenebilir bir şema kullanın. - Arşivleme: Her teslimi İşlem Adı–Kurum–Tarih klasör hiyerarşisiyle saklayın.
2) Dijital/İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) Üzerinden Alma – Adım Adım
Dijital Vergi Dairesi portalında (eski adıyla İnteraktif) “Doğrulamalar” ve ilgili menüler altında yer alan servislerle yazınızı doğrulatabilir, sistem içinde oluşturulan yazıları barkodla teyit ettirebilirsiniz. Yazı talebi için kullanıcı girişi gerekir.
- dijital.gib.gov.tr hesabınıza giriş yapın (kurumsal/şahıs).
- Belge/Doğrulama menülerinden Borç Durum Yazısı talep ekranına ilerleyin.
- Talebi onaylayın, sistem barkodlu PDF üretir.
- Karşı kurum için “Mükellefiyet/Borç Durum Yazısı Doğrulama” bağlantısını iletin; kurum buradan evrak no ile kontrol eder.
- İpuçları:
- Rol ve yetki tanımları (tüzel kişilerde) kritik: Mali işler/finans ekibinde en az iki yetkili açıp yedekli çalışın.
- Tek oturum kuralı olan kurum bilgisayarlarında, PDF’yi kapatmadan önce doğrulama linkini (ve evrak no’yu) not edin.
3) Vergi Dairesi (Fizikî Başvuru)
Dijital erişimi olmayan veya özel durum içeren başvurularda bağlı vergi dairesine dilekçe ile müracaat edilerek yazı temin edilebilir. (Uygulama illere göre farklılık gösterebilir; önceden telefonla bilgi almak faydalıdır.) Gerekli görüldüğü durumlar:
- Dijital erişimi olmayan veya özel yorum gerektiren durumlarda (ör. tecil/taksit dosyaları, şerhli kayıtlar).
- Dilekçe ile başvurulur; tüzel kişilerde imza sirküleri/temsil yetkisi, gerekiyorsa vekaletname ibraz edilir.
- Çıktı ıslak imzalı olabilir; yine de birçok kurum barkodlu/çevrim içi doğrulanabilir belgeyi tercih eder.
Vergi Borcu Yoktur Belgesinin (Limiti) Geçerlilik Süresi: Kaç Gün?
Vergi borcu yoktur yazısının geçerlilik süresi, uygulamada genellikle 15 gün olarak kabul edilir; ancak nihai belirleyici, belgeyi talep eden kurumun şartnamesi/duyurusu veya iç prosedürüdür. Bazı kurumlar “son 3 gün” ya da “son 7 gün” kuralı isteyebilir; ihalelerde ise “teklif tarihi itibarıyla güncel” olma şartı açıkça yazılabilir. Bu yüzden, başvuruyu göndermeden önce güncellik eşiğini yazılı olarak teyit etmek ve belgeyi teslimden 24–48 saat önce yenilemek en güvenli yaklaşımdır. Belgenin barkod/evrak numarası ile doğrulanabiliyor olması, PDF’nin basılı hâlinden çok daha kritik kabul edilir. Kurum bazlı örnek güncellik:
| Kurum / Süreç | Sık Görülen Güncellik İsteği | Ek Beklenti | Önerilen Zamanlama |
|---|---|---|---|
| Kamu ihaleleri (mallar/hizmetler) | 3–15 gün arası | Barkod ile çevrim içi doğrulama | Tekliften 24–48 saat önce belgeyi yenile |
| Banka kredisi / leasing | 7–15 gün | Finans dosyasıyla birlikte PDF | Kredi başvurusu öncesi güncelle |
| Teşvik–hibe programları | 7–30 gün | E-Devlet/İVD barkodlu belge | Dosya teslim haftası yenile |
| Ruhsat/izin (belediye/OSB) | 15 gün | Belgeler arası ünvan–VKN eşleşmesi | Randevudan 1–2 gün önce al |
| Birleşme/devralma/due diligence | 15–30 gün | Dijital arşiv şartı | Kapanış haftası toplu güncelle |
Kimler Alabilir? Hangi Durumlarda İstenir?
Gerçek kişiler (şahıs işletmesi/serbest meslek) ve tüzel kişiler (Ltd., A.Ş., kooperatif, dernek–vakıf iktisadi işletmesi vb.) vergi borcu yoktur yazısı alabilir. Belge; ihale, teşvik–hibe, banka kredisi/finansman, ruhsat–izin, kurumsal tedarikçi kaydı, şirket satın alma/devralma gibi süreçlerde uygunluk ve risk skorlama amacıyla talep edilir. Talep eden birim, çoğu zaman “barkodlu ve doğrulanabilir” olma şartını özellikle vurgular.
- Kamu ihaleleri: Teklif, sözleşme veya yer teslimi aşamalarında güncel tarihli belge istenir.
- Banka/finans: Kredi, faktoring, leasing süreçlerinde finansal uygunluk kontrolü için.
- Teşvik–hibe fonları: Başvuru paketi bütünlüğünde mali yükümlülük teyidi için.
- Ruhsat–izin süreçleri: İş yeri açma, çevre–sağlık veya OSB izinlerinde mali disiplin göstergesi.
- Birleşme/devralma: Mali ve hukuki durum tespiti (due diligence) dosyalarının parçası.
- Kurumsal tedarikçilik: Satın alma birimleri, tedarikçi kabulünde borçsuzluk ister.
| Başvuru Sahibi | Örnek Kullanım | Dikkat Noktası |
|---|---|---|
| Serbest meslek / şahıs işletmesi | POS/kredi başvurusu, e-ticaret entegrasyonu | TCKN ile alınan yazının ünvan kısmı doğru mu? |
| Ltd. / A.Ş. | İhale, banka kredisi, tedarikçi kaydı | İmza yetkisi ve rol tanımı güncel mi? |
| Kooperatif / İktisadi işletme | Teşvik ve proje fonları | VKN–unvan eşleşmesi ve faaliyet konusu tutarlılığı |
| Konsorsiyum/iş ortaklığı | Ortak teklif dosyası | Her bir ortak için ayrı belge gerekebilir |
Benzer Durumlarda Vergi Borcu İstenmeyen Durumlar Nelerdir?
“Vergi borcu yoktur” yazısı her süreçte zorunlu değildir. Bazı başvurularda farklı bir belge, beyan/taahhüt ya da kurum içi sorgu yeterli kabul edilebilir. Aşağıdaki örnekler, hangi durumlarda alternatif yaklaşımların görülebildiğini gösterir. Sık karşılaşılan “istenmeyebilir” örnekleri:
- Düşük tutarlı kurumsal alımlar: Tedarikçi onayında sadece beyan/taahhütname istenir; borç yazısı opsiyonel bırakılabilir.
- İç sistem doğrulaması olan kurumlar: Karşı kurum, entegrasyonla vergi durumunu kendisi sorgulayabiliyorsa, ayrıca belge istemeyebilir.
- Ön değerlendirme aşaması: Çok erken aşamalı başvurularda yalnızca “gerekirse istenir” ibaresi yer alabilir; kazanım/nihai onay aşamasında zorunlu olur.
- Kısa süreli geçiş çözümleri: Beyan/taahhüt alınır; sözleşme imzasında barkodlu belge şartı devreye girer.
- Farklı kurum borçları: Süreç SGK prim borcuna odaklıysa, vergi belgesi yerine SGK borcu yoktur yazısı istenir; vergi belgesi bu senaryoda aranmayabilir.
| Senaryo | Vergi Borcu Yazısı | Genellikle İstenen Alternatif | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Düşük bütçeli iç satın alma | Opsiyonel | Beyan/taahhütname | Risk düşükse “gerektiğinde” ibaresi yeterli olabilir. |
| Ön yeterlik–eleme turları | Opsiyonel | Check-list/Beyan | Nihai aşamada belge zorunlu hâle gelebilir. |
| SGK odaklı uygunluk | Gerekmeyebilir | SGK borcu yoktur | Kurum, yalnızca SGK durumunu görmek isteyebilir. |
| Entegrasyonlu kurum | Gerekmeyebilir | Kurum içi sorgu | Sistem doğrudan GİB kayıtlarını okuyorsa ek belge istemez. |
| Kısa süreli proje/deneme | Opsiyonel | Taahhüt + sözleşmede şart | Taahhüt alınır, imzada barkodlu belge sunulur. |
Vefat Eden Kişinin Vergi Borcu Yoktur Yazısı Nasıl Alınır?
Vefat eden kişinin vergi borcu yoktur yazısı (veya borç durum yazısı) çoğunlukla miras işlemleri, tapuda intikal, bankadaki bloke/tereke çözümü, araç–taşıt devri, sigorta–tazminat ya da ihale/ödeme gibi süreçlerde talep edilir. Bu belge, murisin (vefat edenin) vergi dairesi nezdinde vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığını resmen gösterir. Vefat nedeniyle e-Devlet üzerinden doğrudan başvuru mümkün olmadığından, süreç çoğunlukla bağlı vergi dairesine yapılacak fizikî başvuru ile yürütülür.
Temel ilke: Mirasçılar, veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ve kimlik/temsil evraklarıyla murisin bağlı olduğu vergi dairesine başvurur; vergi dairesi, murisin borç durumunu ve varsa veraset ve intikal vergisi yönünden ilişik durumunu inceleyerek barkodlu/ıslak imzalı yazı düzenler.
- Gerekli belgeler
- Veraset ilamı (mahkeme veya noter düzenlemeli),
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi (gerek görülebilir),
- Mirasçılar adına dilekçe (tek mirasçı başvuruyorsa diğer mirasçılardan noter vekâleti/temsil yetkisi),
- Kimlik ve varsa adres beyanı,
- Süreç tapu/taşıt/banka için ise ilgili kurumdan talep yazısı/şartname,
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmiş ve tahakkuk eden vergiler ödenmişse buna ilişkin bilgi/ödeme dekontu (tapuda intikal gibi işlemlerde çoğu kez istenir).
- Adım adım yapılacaklar
- Belgeleri hazırlayın: Veraset ilamı, nüfus kayıt örneği, dilekçe, kimlik ve gerekiyorsa vekâlet.
- Bağlı vergi dairesine başvurun: Murisin TCKN/VKN bilgisi üzerinden borç taraması yapılır.
- Veraset–intikal yönünden ilişik kontrolü: Tapu/taşıt işlemleri varsa ilişik kesme yazısı da talep edilir.
- Yazının düzenlenmesi: Talebe göre “borcu yoktur” veya “borç durum yazısı” (barkodlu/ıslak imzalı) verilir.
- Doğrulama ve teslim: Barkod/evrak numarasıyla doğrulama yapılabilir; ilgili kuruma PDF/ıslak imzalı sürüm sunulur.
- Sık senaryolar ve ipuçları:
- Tapuda intikal/satış: Çoğu müdürlük vergi borcu yoktur + veraset ve intikal yönünden ilişik kesme ister. Vergi dairesi, beyannamenin verilip tahakkukların ödendiğini görmek ister.
- Bankadaki bloke/tereke: Banka borçsuzluk ve bazen veraset-intikal yönünden yazı talep eder; yazıyı barkodlu sunun.
- Araç–taşıt devri: Trafik tescil aşamasında MTV ve vergi borcu yönünden engel çıkmaması için yazı istenebilir.
- Mirasçı sayısı çoksa: Tek temsilci üzerinden hareket edin; bu kişi için noter vekâleti alın, dilekçeyi tek elden ilerletin.
Şirket Türlerine Göre (Şahıs, LTD, A.Ş.) Başvuru Farkları ve Sorumluluklar
Şahıs şirketlerinde başvuru doğrudan e-Devlet üzerinden T.C. kimlik numarasıyla yapılır; kimlik doğrulaması yeterlidir ve belge anında PDF olarak oluşturulur. LTD ve A.Ş. için başvuru çoğunlukla İnteraktif Vergi Dairesi’nde mali mühür/e-imza ile yapılır; şirket vergi numarası esas alınır ve gerektiğinde imza sirküleri/vekâletname ile yetkili kişi doğrulanır. Sorumlulukta şahıs şirketinde borçlardan mükellef bizzat sorumluyken, LTD/A.Ş.’de tüzel kişilik esastır; ancak 6183 sayılı Kanun uyarınca kanuni temsilciler (ve bazı hâllerde ortaklar) ikincil sorumluluk taşıyabileceğinden, belge talebinde yetkili teyidi ve güncel borç/yapılandırma durumunun kontrolü istenir. Başvuru farkları:
| Konu | Şahıs İşletmesi | Limited Şirket (LTD) | Anonim Şirket (A.Ş.) |
|---|---|---|---|
| Başvuru kanalı | e-Devlet (TCKN ile) veya İVD | İVD kurumsal hesap; e-Devlet ile kullanıcı tanımları | İVD kurumsal hesap; e-Devlet ile kullanıcı tanımları |
| Kim başvurur? | İşletme sahibi | Müdür/kanuni temsilci veya yetkili kullanıcı | Yönetim kurulu üyesi/kanuni temsilci veya yetkili kullanıcı |
| Rol/Yetki | Sahip tek başına yeterli | Kullanıcı–rol kurgusu şart (yedek yetki önerilir) | Kullanıcı–rol kurgusu şart (yedek yetki önerilir) |
| Belge tipi | Borç Durum Yazısı (barkodlu) | Borç Durum Yazısı (barkodlu) | Borç Durum Yazısı (barkodlu) |
| Doğrulama | Barkod/evrak no ile | Barkod/evrak no ile | Barkod/evrak no ile |
| Kayıt eşleşmesi | TCKN–ünvan | VKN–ticaret unvanı–MERSİS | VKN–ticaret unvanı–MERSİS |
- Sorumluluk çerçevesi:
- Şahıs işletmesi: Vergi borçlarından sınırsız sorumluluk; belge ve işlemler doğrudan sahibinin sorumluluğunda.
- Limited şirket: Kanuni temsilciler (müdür/ler) tahsil edilemeyen amme alacaklarından sorumludur; ayrıca ortaklar da kural olarak sermaye payı oranında kamu borçlarından sorumlu tutulabilir.
- Anonim şirket: Kanuni temsilciler (yönetim kurulu) sorumludur; ortakların kamu borçlarından doğrudan sorumluluğu yoktur (istisnalar saklıdır).
- Operasyonel öneriler:
- LTD/A.Ş.’de en az iki yetkili kullanıcı tanımlayın; biri yoksa süreç aksamaz.
- Tedarik, ihale, banka gibi dosyalarda ticaret unvanı–VKN–MERSİS dizilimini tüm sayfalarda tutarlı kullanın.
- Birleşik dosya (SGK/oda/vergiler) isteniyorsa her kurum belgesini ayrı barkod ve ayrı PDF ile arşivleyin.
Vergi Borçlarında Zamanaşımı Süresi Nedir?
Vergi borçları bakımından iki ana zamanaşımı vardır: tarh/tahakkuk zamanaşımı (vergiyi doğuran olaya ilişkin tarh yetkisinin süresi) ve tahsil zamanaşımı (tahakkuk etmiş borcun tahsil süresi). Uygulamada her ikisi de genel olarak 5 yıltır; ancak başlangıç anı, kesilme/durma sebepleri ve hesap yöntemi farklıdır.
| Konu | Başlangıç | Bitiş | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Tarh zamanaşımı (2020 KDV) | 01.01.2021 | 31.12.2025 | 2020’yi izleyen yıl başından 5 yıl |
| Tahsil zamanaşımı (05/2021 borcu) | 01.01.2022 | 31.12.2026 | Vade yılını izleyen yıl başından 5 yıl |
| Kesilme örneği (ödeme emri 2024) | — | — | 2024’te kesilme → 01.01.2025’ten yeni 5 yıl |
| Durma örneği (mücbir sebep) | — | — | Durma süresince saat işlemez; sonra kaldığı yerden devam |
- Tarh/Tahakkuk Zamanaşımı (genel olarak 5 yıl)
- Ne anlama gelir? İdarenin belirli bir döneme ilişkin vergiyi tarh etme yetkisi, sürenin sonunda düşer.
- Sürenin başlangıcı: İlgili vergilendirme dönemini izleyen takvim yılının başından itibaren 5 yıl (örnek: 2020 dönemi için süre 01.01.2021–31.12.2025).
- Kapsam: İkmalen/re’sen tarhiyatlar da bu genel süre içinde yapılır (özel haller ve uzamalar saklıdır).
- Not: Tarh zamanaşımı süresi; istisnaen takdir komisyonu, yargı süreçleri, vergi incelemesi gibi hallerde uzayabilir/etkilenebilir.
- Tahsil Zamanaşımı (genel olarak 5 yıl)
- Ne anlama gelir? Tahakkuk etmiş kamu alacağının tahsil edilebilirliği, sürenin dolmasıyla ortadan kalkar.
- Sürenin başlangıcı: Alacağın vade yılını izleyen takvim yılının başından itibaren 5 yıl (örnek: 05/2021 dönem borcu için 01.01.2022–31.12.2026).
- Kesilme (interruption) nedenlerine örnekler:
- Ödeme (kısmi dahi olsa),
- Ödeme emri tebliği,
- Haciz işlemleri/cebrî icra adımları,
- Tebligatlar (alacağın takibine yönelik),
- Taksitlendirme/tecil ve tahsil amacı güden sair idari işlemler.
Kesilme olduğunda yeni 5 yıllık süre, kesilme işlem tarihinden sonraki yıl başından itibaren yeniden başlar.
- Durma nedenleri: Kanunda sayılan özel haller süreyi işletmez (örneğin, bazı mücbir sebep veya takibi engelleyen durumlar). Durma ortadan kalkınca süre kaldığı yerden devam eder.
