Schengen Vizesinde Cascade Kuralı Nedir? Uygulayan Ülkeler

Schengen vizesinde “cascade” (kademeli çok girişli) kuralı, sık ve kurallara uygun seyahat eden başvuru sahiplerine adım adım daha uzun geçerlilikte çok girişli vize verilmesini sağlayan basitleştirilmiş bir düzenlemedir. Bu rehberde cascade kuralı nedir, kimler yararlanır, uygulayan ülkeler, başvuru adımları ve uyarıları bulacaksınız.

Schengen Vizesinde Cascade Kuralı Nedir?

Cascade, kısa süreli vizelerden 1 yıl → 3 yıl → 5 yıl geçerliliğe kadar uzayan çok girişli (MEV) vizelere kademeli geçişi ifade eder. Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları, son 3 yılda iki Schengen vizesini usulüne uygun kullandıysa, sonraki başvuruda 1 yıllık çok girişli vize alabilme şansına sahip olur; doğru kullanım sürdükçe 3 ve 5 yıla ilerler. Bu rejim, konsoloslukların takdir yetkisini korur ve her başvuruda bona fide geçmiş aranır.

• Amaç ve Mantık: Güvenilir başvuru sahibine, kurallara uyum sağlandıkça daha uzun süreli MEV tanımak.
• Kapsam: Türkiye’de ikamet eden, Türkiye’den başvuran Türk vatandaşları (istisna: tır şoförleri).
• Takdir Yetkisi: Son karar konsolosluktadır; belge, seyahat sicili ve risk değerlendirmesi esastır.
• Sınırlar: Vize uzun olsa da 90/180 günü aşamaz; pasaport geçerliliği vize süresini sınırlar.

Cascade Kuralı Nasıl İşler ve Aşamalar?

Kural, ölçülü yükselen bir geçerlilik merdiveni izler. İlk iki kısa vize, kullanım alışkanlığınız ile kurallara uyumu kanıtlar. Ardından 1 yıllık MEV ve doğru kullanım devam ederse 3 yıl ve 5 yıl MEV’e geçilir. Bu akış, tüm Schengen ülkelerinin konsolosluklarında, başvuru sahibinin geçmişine ve pasaport geçerliliğine bağlı olarak değerlendirilir.

Aşama	Önkoşul	Geçerlilik/Tip	Not
1. Vize	Planlanan seyahat	Seyahati kapsayan, tek/çok giriş	Temel uygunluk ve belgeler
2. Vize	1. vizeyi usulüne uygun kullanım	Çok girişli, 6 ayda 90 gün	Kısa MEV başlangıcı
1 Yıl MEV	Son 3 yılda iki vizeyi doğru kullanma	1 yıl, çok girişli	Pasaport süresi elverişli olmalı
3 Yıl MEV	1 yıllık MEV’i kurallara uygun kullanım	3 yıl, çok girişli	Konsolosluk takdiri sürer
5 Yıl MEV	3 yıllık MEV’i kurallara uygun kullanım	5 yıl, çok girişli	Azami süre; 90/180 devam eder

Kimler Yararlanabilir ve Şartlar

Cascade kuralı, Türkiye’de ikamet eden ve Türkiye’den başvuran Türk vatandaşları için geçerlidir. Başvuru sahibinin “düzenli ve kurallara uygun” seyahat geçmişi olması beklenir. Tır şoförleri kapsam dışıdır. Önceki vizelerde aşım, yanlış beyan, eksik belge gibi olumsuzluklar ilerlemeyi yavaşlatır veya engeller. Pasaportun kalan süresi, verilebilecek MEV’in azami süresini belirler.

• İkamet ve Başvuru Yeri: Türkiye’de ikamet, Türkiye’den başvuru.
• Seyahat Geçmişi: Son 3 yılda iki vizeyi ihlalsiz kullanım.
• Belge Düzeni: Tutarlı finans, sigorta, rezervasyon ve davet evrakı.
• Risk Profili: Aşım/ret/ihlal yok; dönüş bağları görünür.
• Pasaport Süresi: Vize süresini sınırlayan ana unsur.

Cascade Uygulayan Ülkeler ve Konsolosluklar

Cascade, Schengen alanının tamamında geçerlidir; yani Türkiye’de faaliyet gösteren tüm Schengen ülkeleri konsoloslukları (ve onlara bağlı aracı merkezler) aynı kademeli yaklaşımı uygular. Uygunluk sağlandığında 1→3→5 yıllık MEV düzenlenebilir. Randevu ve teslim süreçleri ülkeye göre VFS Global, TLScontact vb. üzerinden yürütülür; başvuruyu ilk giriş yapacağınız ülke veya seyahatin başlıca hedefi olan ülkeye yapın.

Ülke	Not
Avusturya	Başvuru Türkiye’de yapılır; usule uygun kullanım şarttır.
Belçika	Prosedür ve randevu kanalı ülkeye göre değişebilir.
Bulgaristan	1 Ocak 2025 itibarıyla tam üye.
Hırvatistan	Schengen kuralları geçerli.
Çekya	Konsolosluk prosedürü esas.
Danimarka	Schengen Vize Kanunu uygulanır.
Estonya	Başvuru yeri Türkiye olmalıdır.
Finlandiya	Çok girişli geçerlilik kademeli artar.
Fransa	“Bona fide” geçmiş önemlidir.
Almanya	Belgeler ülke yönergesine göre hazırlanır.
Yunanistan	Kısa süreli vizeler için geçerlidir.
Macaristan	Randevu/şablon farklılık gösterebilir.
İzlanda	Schengen kuralları geçerlidir.
İtalya	Pasaport geçerliliği üst sınırı belirler.
Letonya	Kullanım ihlali süreçleri etkiler.
Lihtenştayn	Schengen kuralları uygulanır.
Litvanya	Türkiye’de başvuru şartı.
Lüksemburg	Kurallara uygun kullanım aranır.
Malta	Çok girişli geçerlilik kademeli verilir.
Hollanda	Konsolosluk iç yönergeleri esastır.
Norveç	Schengen uygulaması geçerlidir.
Polonya	Yerel belge ayrıntıları değişebilir.
Portekiz	Kademeli geçerlilik mantığı aynıdır.
Romanya	1 Ocak 2025’ten beri tam üye.
Slovakya	Randevu sistemi değişebilir.
Slovenya	Başvuru Türkiye’de yapılmalıdır.
İspanya	Çok girişli/kademeli verilir.
İsveç	“Bona fide” profil şarttır.
İsviçre	Schengen kuralları geçerlidir.

Başvuru ve Kayıt: Nereden ve Nasıl Yapılır?

Başvurular, ilgili ülkenin konsolosluğu/ Büyükelçiliği veya yetkili aracı kurumun randevu sistemleri üzerinden yürütülür. Genel kural, seyahatten en erken 6 ay, en geç 15 gün önce başvuru yapılmasıdır. Formu eksiksiz doldurun, biyometri, seyahat sağlık sigortası ve finansal kanıtları ekleyin. Dosya adı, e-posta/portal iletişimi ve randevu günü evrak bütünlüğü, cascade değerlendirmesinde olumlu izlenim oluşturur.

• Randevu–Kayıt: Ülkenin sistemi veya aracı kurum portalı üzerinden sıra alın.
• Form–Evrak: Başvuru formu, pasaport, fotoğraf, plan/rezervasyon ve sigorta hazır olsun.
• Biyometri: Parmak izi ve fotoğraf 59 ay geçerlidir; ilk girişte teyit edilebilir.
• Zamanlama: 6 ay–15 gün aralığına uyun; yoğun dönemler için erken plan.
• Takip: Başvuru numarasıyla süreç ve iade pasaport takibini izleyin.

90/180 Kuralı, EES ve Cascade İlişkisi

Vizeniz 1–5 yıl geçerli olsa da 90/180 kuralı değişmez: Herhangi bir 180 günlük dönemde toplam kalış 90 günü aşamaz. 12 Ekim 2025’te devreye giren Giriş/Çıkış Sistemi (EES), pasaport damgalamayı büyük ölçüde dijital kayda bıraktı; ilk girişte biyometri alınır, sonraki girişlerde elektronik kontrol yapılır. Bu nedenle gün gün kalışınızı takip edin; pasaport değişiminde EES kaydınız yeniden açılabilir.

Durum	Uygulama/İpucu
5 Yıllık MEV Var	Yine de 90/180 hesabını aşmayın; sık seyahatte günleri düzenli izleyin.
Pasaport 2 Yıl Geçerli	Vize, pasaport süresini aşamaz; yenileyip başvurun.
Pasaport Yenilendi	Eski vize yeni pasaporta taşınabilir; ülke talimatlarını kontrol edin.
EES İlk Giriş	Biyometri verilir; sonraki girişlerde süreç hızlanır.
İhlal/Overstay	Cascade ilerlemesi durabilir; sonraki vizelerde ret riski doğar.

Ret, İtiraz ve Yeniden Başvuru Stratejileri

Bir ret aldıysanız paniğe kapılmadan, karar metnindeki gerekçeyi satır satır çözüp güçlü bir itiraz dosyası veya hızlı bir yeniden başvuru planı hazırlayın. Hedef, eksik/çelişkili alanları kanıtla kapatmak ve cascade sürecinde “bona fide” profilinizi netleştirmektir. Dosyanızı sade, ölçülü ve kanıta dayalı kurgulayın; her iddia bir belgeyle desteklensin. Aynı hatayı tekrarlamamak için önce tanı koyun, sonra tedbir alın; süre sınırlarına ve başvurulan ülkenin usullerine özen gösterin.

• Gerekçe Analizi: Ret mektubundaki maddeleri tek tek çıkarın, her maddeye karşılık tek kanıt üretin.
• Süre Yönetimi: İtiraz/yeniden başvuru pencerelerini kaçırmayın; ülkeye göre süre kurallarını notlayın.
• Doğru Yol Seçimi: İtiraz yerine güçlendirilmiş yeni başvuru bazı dosyalar için daha etkilidir.
• Tutarlılık Denetimi: Kimlik, iş, gelir, rezervasyon, seyahat sağlık sigortası ve tarihlerin birbiriyle uyumunu kontrol edin.
• Seyahat Geçmişi Özeti: Giriş-çıkış damgaları ve önceki vizeleri tek sayfalık özetle kanıtlayın.
• Cascade Gerekçesi: Kurala uygun kullanım, sık seyahat ihtiyacı ve pasaport geçerliliğini birlikte vurgulayın.
• Finansal Şeffaflık: Düzenli gelir, yeterli bakiye ve hareket açıklamalarıyla belirsizliği kaldırın.
• Kısa ve Kanıta Dayalı Dil: Yorumdan çok belge ve sayı gösterin; talebinizi açık ve ölçülü yazın.

Cascade Dilekçe Örneği

Dilekçe, konsolosluğa hitaben yazılan, talebinizi ve dayanaklarınızı kısa ve resmi tonda özetleyen metindir. Cascade bağlamında amaç, önceki vizeleri doğru kullanım ile destekleyip çok girişli/uzun geçerlilik talebinizi makul gerekçelerle sunmaktır. Aşağıdaki örnek şablonu kendi tarihleriniz, rezervasyonlarınız ve belgelerinizle özelleştirerek kullanın; dosya içinde yer alan kanıtlarla birebir uyumlu kılın.

• [Tarih]
• [Ülke] Başkonsolosluğu Vize Bölümü
• [Şehir]
• Konu: Cascade uygulaması kapsamında çok girişli Schengen vizesi talebi

Sayın Yetkili,

Tarafınıza yapmış olduğum kısa süreli Schengen vizesi başvuruma ilişkin olarak, Avrupa Birliği’nin kademeli uygulaması (Cascade rejimi) çerçevesinde daha uzun süre geçerlilikli ve çok girişli vize talebimi arz ederim.

Daha önce almış olduğum Schengen vizelerimi sürelerine uygun şekilde kullandım. Schengen bölgesine giriş ve çıkışlarımı her seferinde zamanında gerçekleştirdim, izin verilen azami kalış süresini aşmadım ve seyahat bitimlerinde Türkiye’ye geri döndüm. Bu nedenle tarafınız nezdinde güvenilir başvuran ölçütlerini karşıladığımı düşünüyorum.

Seyahatlerimin amacı ağırlıklı olarak [seyahat gerekçesi: iş görüşmeleri / fuar katılımı / aile ziyareti / turistik ziyaret] olup, bu ziyaretlerin düzenli aralıklarla devam etmesi beklenmektedir. Her seyahat için yeniden başvuru yapmak hem idari açıdan yük oluşturmaktadır hem de zaman açısından güçlük yaratmaktadır. Bu nedenle, uygun görülmesi halinde, çok girişli ve daha uzun süre geçerli bir vize verilmesi iş planımı ve seyahat düzenimi ciddi biçimde kolaylaştıracaktır.

Pasaport bilgilerim ve çalışma durumum ektedir. Ülkemde düzenli iş ve bağlayıcı sorumluluklarım devam etmektedir. Ziyaretlerim yalnızca geçici niteliktedir; kalış amacım daimi yer değiştirme veya çalışma değildir. Tüm seyahatlerimde 180 gün içinde 90 günü aşmama kuralına riayet edeceğimi kabul ederim.

Bilgilerinize sunar, gereğini saygılarımla arz ederim.

Saygılarımla,
[Ad Soyad]
[T.C. Kimlik Numarası]
[Pasaport Numarası]
[İkamet Adresi]
[Telefon / E-posta]

• Ekler:
  • Pasaport fotokopisi
  • Önceki Schengen vizeleri ve giriş-çıkış damgaları
  • Çalışma / gelir durumunu gösteren belgeler
  • Uçuş ve konaklama planları (varsa davet yazıları)

Cascade Niyet Mektubu Örneği

Niyet mektubu, dosyanızın “neden ben ve neden şimdi?” sorusuna verdiğiniz kısa, kanıtlı yanıttır. Cascade hedefliyorsanız, düzenli seyahat ihtiyacınızı, önceki vizelerdeki kurala uygun kullanımınızı ve dönüş bağlarınızı yalın bir akışla gösterin. Aşağıdaki şablonlar, iş seyahati ve aile/etkinlik senaryolarına göre düzenlenmiştir; tarih ve kanıtlarla birebir eşleştirin.

• [Tarih]
• [Ülke] Başkonsolosluğu Vize Bölümü
• [Şehir]
• Konu: Kademeli çok girişli vize (Cascade) kapsamında iyi niyet ve seyahat planı beyanı

Sayın Yetkili,

Bu mektup, tarafınıza yaptığım Schengen vizesi başvurusu kapsamında niyetimi, seyahat amacımı ve sorumluluk bilincimi açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.

Ben [Ad Soyad], [meslek / görev unvanı] olarak [şirket / kurum adı] bünyesinde çalışmaktayım. Yurt dışına çıkış amaçlarım düzenli olarak [iş görüşmesi / ticari toplantı / fuar katılımı / aile ziyareti / turistik gezi] çerçevesindedir. Bu ziyaretler kısa süreli, planlı ve belirli tarih aralıklarına bağlıdır.

Daha önce almış olduğum Schengen vizelerini kuralına uygun kullandım. Hiçbir ziyaretimde izin verilen kalış süresini aşmadım, ikamet izni gerektiren bir faaliyette bulunmadım ve her seyahat sonunda Türkiye’ye geri döndüm. Bu durum, benim açımdan Avrupa Birliği sınırlarına saygı, süre sınırlamasına uyum ve dönüş iradesinin açık bir göstergesidir.

Önümüzdeki dönemde de benzer nitelikte kısa süreli ziyaretler planlamaktayım. Bu nedenle, Cascade uygulaması kapsamında daha uzun süre geçerli ve çok girişli bir vize, hem seyahatlerimi daha düzenli yapabilmemi sağlayacak hem de her seferinde tekrar başvuru zorunluluğunu ortadan kaldıracaktır. Bu talebimin tek amacı, mevcut ve öngörülen ziyaretlerimi planlı hale getirmektir; sürekli kalış veya yerleşme niyetim bulunmamaktadır.

Türkiye’de [iş yerim / aile bağlarım / eğitimim / ticari sorumluluklarım] devam etmektedir. Bu bağlar nedeniyle dönüş zorunluluğum fiilen mevcuttur. Schengen bölgesine yapacağım her yeni girişte, 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kuralına uymaya devam edeceğimi açıkça taahhüt ederim.

Başvurumun bu çerçevede değerlendirilmesini saygıyla rica ederim.

Saygılarımla,

[Ad Soyad]
[Pasaport Numarası]
[T.C. Kimlik Numarası]
[Çalıştığı Kurum ve Görev]
[İkamet Adresi]
[Telefon / E-posta]

Sıkça Sorulan Sorular