Antrepo Nedir? Tipleri Nelerdir? Antrepo Açma Şartları 2025

Antrepo; gümrük gözetimi altında yabancı veya yerli eşyayı vergiler ödenmeden belirli kurallarla geçici süre saklamaya yarayan, giriş–çıkışı kayıtla yönetilen özel depolama alanıdır. İthalatçı, ihracatçı, lojistik işletmesi veya üretici, antrepo sayesinde nakit akışını korur, eşyayı vergileri erteleyerek bekletir, yeniden ihracat ya da parça parça ithalat gibi esnek senaryoları kullanır. Antrepo, “geçici depolama yeri” ile karıştırılsa da kapsamı daha geniştir; eşya, işlemi tamamlanana dek antrepoda kalabilir.

• Nakit yönetimi: Vergi ve diğer yükümlülükler, eşya gümrükten çekileceği ana kadar ertelenir.
• Esneklik: Parti parti çekiş, yeniden ihracat, aktarma, tedarik dalgalanmalarını yönetme.
• Kalite–uyum: Eşyayı kontrol etme, etiketleme, basit ayrıştırma/istif işlemlerini kurala uygun yapma.

Antrepo Nedir? Amacı ve Sağladığı Avantajlar

Antrepo; gümrük gözetimi altında eşyanın vergileri ödenmeden, usul ve kayıt kurallarına bağlı olarak geçici süre depolandığı özel alanlardır. İthalatçı, ihracatçı, üretici ya da lojistik işletmesi; eşyayı antrepoya alarak vergi ve diğer yükümlülükleri erteleyebilir, tedarik dalgalanmalarını yönetebilir ve malı doğru zamanda, doğru parti büyüklüğünde piyasaya sürebilir. Antrepo, sadece “depo” değildir; kayıt bütünlüğü, kamera–giriş kontrolü, sayım–mutabakat ve elleçleme (etiketleme, ayrıştırma, basit paketleme gibi izinli işlemler) disiplinini de içerir.

• Antreponun temel amaçları
  • Nakit akışını koruma: Vergi ve bazı yükümlülükleri, mal gümrükten çekilene kadar erteleyerek finansal esneklik sağlar.
  • Tedarikte esneklik: Parça parça çekiş, yeniden ihracat veya aktarma senaryolarını mümkün kılar.
  • Kalite ve uygunluk: İzinli sınırlar içinde etiketleme–ayrıştırma yaparak ürünün pazara hazır çıkmasını sağlar.
  • Risk yönetimi: Stok izlenebilirliği, sayım ve kamera kayıtlarıyla denetlenebilir bir yapı sunar.
• Kimler için mantıklı? (örnek kullanım profilleri)
  • İthalatçı: Büyük partiyi tek seferde getirip, parti parti çekmek isteyenler.
  • İhracatçı: Giriş–çıkış ritmini sevk planına göre ayarlayanlar.
  • Üretici: Hammaddeyi hazır bekletip üretim temposuna göre kullanacak olanlar.
  • Lojistik işletmeleri: Çok müşterili yapıda stok yönetimi ve yeniden dağıtım yapanlar.

Avantaj	Ne Sağlar?	Sonuç
Vergi erteleme	Vergi ve yükümlülük ödemeleri çekiş anına kalır	Nakit akışı güçlenir
Esnek çekiş	Parti büyüklüğünü talebe göre seçersiniz	Stok ve finans maliyeti düşer
Elleçleme imkânı	Etiketleme, ayrıştırma, basit paketleme	Pazara hızlı hazırlık
İzlenebilirlik	Kayıt–kamera–sayım üçlüsü	Denetimde güven
Yeniden ihracat	İçeri almadan doğrudan dışarı sevk	Vergi yükü doğmadan işlem

• Senaryolar
  • Parti yönetimi: 10 konteyneri tek seferde getirip, talebe göre ayda 2 konteyner çekerek finansman yükünü düşürmek.
  • Yeniden ihracat: Transit geçen ürünü elleçleyip farklı pazara yönlendirmek.
  • Mevsimsel satış: Sezon öncesi stoklamak, sezon içinde hızlı sevk etmek.
• Sık yapılan hatalar – Doğru uygulamalar
  • Hata: “Depo gibi yönetirim” yaklaşımı.
    Doğru: Antrepo kayıt–güvenlik–sayım odaklıdır; yazılı prosedür şarttır.
  • Hata: Kamera var ama saklama–erişim planı yok.
    Doğru: Kör noktaları kaldırın, görüntü saklama süresini belirleyin.
  • Hata: Elleçleme sözlü talimatla yürür.
    Doğru: Etiketleme–ayırma–iade–imha maddelerle yazılı olmalı.

Antrepo – Geçici Depolama Yeri Farkı

Antrepo ile geçici depolama yeri çoğu zaman karıştırılır. İkisi de gümrük gözetimindedir; ancak amaç, süre, işlem kapsamı ve kayıt derinliği farklıdır. Doğru tercihi yapmak; maliyet, hız ve uyum dengesini belirler.

Konu	Antrepo	Geçici depolama yeri	Uygulamadaki etkisi
Amaç	Vergi erteleme ile esnek saklama	Varış sonrası kısa bekleme	Uzun planlı stokta antrepo uygun
Süre ve kapsam	İşlem tamamlanana dek geniş süre	Kısıtlı süre, hızlı akış	Kısa aktarmada geçici depolama yeter
İşlem türleri	İzinli elleçleme (etiket, ayrıştırma, basit paket)	Sınırlı işlem	Pazara hazırlık gerekiyorsa antrepo
Kayıt ve izleme	Ayrıntılı stok defteri, sayım, kamera	Varış–çıkış odaklı kayıt	Denetim derinliği antrepoda yüksektir
Vergi ve rejim	Vergiler çekiş anında	Vergi odaklı karar yok	Nakit yönetimi için antrepo avantajlı
Kullanıcı profili	İthalatçı, ihracatçı, üretici, lojistik	Lojistik/taşıyıcı ağırlıklı	Çok müşterili transit akışta geçici depolama
Tipik senaryo	Parça parça çekiş, yeniden ihracat	Aktarma–kısa bekleme	Planlı stok/elleçleme → antrepo

• Hangi durumda hangisi?
  • Sadece aktarma ve kısa bekleme: Geçici depolama yeri yeterli.
  • Vergiyi erteleyerek stoklamak, parti parti çekmek, etiketlemek: Antrepo doğru tercih.
  • Mevsimsel satış planı: Antrepo; sezon öncesi stok, sezon içinde çekiş.
  • Transit eşya, hızlı çıkış: Geçici depolama yeri.
• Yanlış tercih riskleri
  • Kısa iş için antrepo: Gereksiz kayıt ve sabit gider.
  • Uzun planlı stok için geçici depolama: Süre yetmez, ek maliyet doğar.
  • Elleçleme ihtiyacına rağmen geçici depolama: Sınır nedeniyle pazara hazırlık aksar.
• Karar verirken sorulacak 3 soru
  • Kaç gün/ay bekleyecek? (Süre kısa ise geçici depolama; uzun ve planlıysa antrepo)
  • Vergiyi ertelemek istiyor muyum? (Evetse antrepo)
  • Pazara çıkmadan önce işlem var mı? (Etiket–ayrıştırma–basit paket varsa antrepo)

Antrepo Tipleri Nelerdir?

Antrepolar; kullanım kapsamına göre genel (birden çok firmanın eşyası) ve özel (yalnız izin sahibinin eşyası) olarak ikiye ayrılır. Uygulamada ayrıca A–B–C–D–E gibi alt tipler bulunur; bu sınıflandırma, kimin hangi kayıt sorumluluğunu üstleneceğini, hangi elleçleme işlemlerinin yapılabileceğini ve denetim derinliğini belirler. Doğru tip seçimi; vergi ertelemeden stok hızına, sigorta teminatlarından günlük iş yüküne kadar pek çok alanı etkiler.

Tip	Kimler Kullanır?	Sorumluluk ve Kayıt	İşlem/Elleçleme Esnekliği	Ne Zaman Mantıklı?
Genel antrepo	Lojistik işletmeleri, dağıtım merkezleri	İşletmeci kayıt ve güvenlikten birinci derecede sorumlu	Geniş müşteri yelpazesi için standartlaştırılmış süreçler	Çok müşterili yapı, yüksek devir
Özel antrepo	Üreticiler, büyük ithalatçılar	Kayıt ve iç kontrol izin sahibinde yoğunlaşır	Süreçler tek kullanıcıya göre kurgulanır	Tek kullanıcı, düzenli akış
A tipi	Depo işletmecileri	İşletmeci sorumluluğu yüksek; sayım–izlenebilirlik kritik	Farklı eşya türleri için uygundur	Çeşitli ürün, sık giriş–çıkış
B tipi	Doğrudan eşya sahibi çalışan firmalar	Kayıt sorumluluğu büyük ölçüde eşya sahibinde	İşletmeci yükü görece düşük	Eşyasını bizzat yöneten ithalatçı/ihracatçı
C–D–E tipi	Özel antrepo nitelikli kullanıcılar	İzin sahibinde ayrıntılı kayıt ve uyum	İşlem kapsamı tipine göre değişir	Tek kullanıcı, özel gereksinimler

• Hangi tipe kim daha uygun?
  • Çok müşterili dağıtım yapıyorsanız: Genel antrepo / A tipi.
  • Kendi üretiminizin girdilerini bekletiyorsanız: Özel antrepo (C–D–E).
  • Kayıtları kendi sisteminizde tutmayı tercih ediyorsanız: B tipi.
• Sık karıştırılan noktalar
  • Genel antrepo, “herkese açık depo” değildir; izinli bir rejimdir ve gümrük gözetimi altındadır.
  • Özel antrepo “daha serbest” anlamına gelmez; kayıt ve sorumluluk yoğunluğu artar.

Antrepo Açma Şartları (2025)

Antrepo açmak; yalnız alan kiralamak değil, kayıt bütünlüğü, güvenlik, yangın ve uyum standartlarını bir araya getiren bir projedir. Aşağıdaki çerçeve, uygulamada aranan başlıca unsurları bir arada sunar.

• Fiziksel koşullar
  • Yerleşim ve erişim: Tır manevrasına elverişli rampa, bekleme cepleri, ana arterlere yakınlık.
  • Yapısal yeterlilik: Zemin taşıma kapasitesi, raf–istif güvenliği, yük yolları ve acil çıkış koridorları.
  • Özel alanlar: Soğuk–sıcaklık kontrollü bölümler, tehlikeli madde için ayrı bölge, kıymetli eşya kafesi.
  • Çevre düzeni: Yağmur suyu drenajı, aydınlatma, kaymaz yüzeyler.
• Güvenlik ve izleme
  • Çevre güvenliği: Çit, kontrollü giriş–çıkış, ziyaretçi–plaka kayıtları.
  • Kamera sistemi: Kör noktasız kapsama, yeterli saklama süresi, düzenli bakım–test planı.
  • Mühür–kilit düzeni: Giriş–çıkışta mühür bilgisi, kırık mühür tutanak akışı.
  • Erişim yetkisi: Alanlara göre yetkilendirme, vardiya listeleri.
• İdari ve kayıt düzeni
  • Stok sistemi: Parti numarası, miktar, konum, tarih–saat ile anlık izlenebilirlik.
  • Belge akışı: Beyan, tutanak, sayım çizelgesi, iade–imha–tahsis formları.
  • Prosedürler: Elleçleme (etiketleme–ayırma–basit paketleme), iade ve imha kuralları yazılı olmalı.
  • Eğitim: Uyum, yangın, iş sağlığı güvenliği, kayıt sistemi eğitimleri ve katılım tutanakları.
• Mali yeterlilik ve teminat
  • İşletme sermayesi: İlk dönem kurulum–denetim–sigorta giderlerini taşıyacak düzey.
  • Sigorta: Yangın, hırsızlık, doğal afet, üçüncü kişi sorumluluğu; eşya niteliğine göre ek teminatlar.
  • Teminat yaklaşımı: Rejime uygun teminat yapısı; düzenli güncelleme alışkanlığı.
• Çevresel ve iş sağlığı güvenliği
  • Yangın güvenliği: Algılama–söndürme, dolap ve hortum hatları, acil çıkış levhaları, tatbikat planı.
  • Tehlikeli madde saklanacaksa ayrı talimatlar, işaretleme ve eğitim.

Antrepo Açma Başvuru Süreci: Adım Adım

Antrepo açma ve işletme izni için başvurular, antreponun kurulacağı yerin bağlı olduğu Ticaret Bakanlığı’na bağlı Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü’ne yapılır. Süreç, bölge müdürlüğü koordinasyonunda bağlı gümrük müdürlüğü ve yerinde inceleme yapan ekiplerle yürür. Başvuru öncesi yapmanız gerekenler:

1. Ön fizibilite ve tip seçimi
   • Eşya türleri, bekleme süreleri, elleçleme ihtiyacı, müşteri sayısı ve sigorta beklentilerine göre genel/özel ve A–B–C–D–E tipinden birini seçin.
2. Yer seçimi ve yerleşim planı
   • Rampa–koridor–raf yerleşimini, acil çıkış ve yangın hatlarını, tehlikeli/soğuk alan zonlarını kroki ile netleştirin.
3. Kayıt sistemi kurulumu
   • Parti–konum–miktar–tarih–saat alanlarını zorunlu kılan, düzeltmeleri iz bırakacak şekilde kaydeden bir stok yazılımı kurun. Yetki matrisi oluşturun.
4. Güvenlik–kamera ve mühür planı
   • Kameraların kör noktasız kapsamasını, görüntü saklama süresini, giriş–çıkış kontrolünü ve mühür prosedürlerini yazılılaştırın.
5. Prosedürler ve eğitim
   • Elleçleme, iade, imha, sayım, acil durum ve ziyaretçi–plaka kayıtlarını adım adım prosedürlere dökün; personele eğitim verip tutanaklayın.
6. Başvuru dosyası hazırlığı
   • Şirket evrakı, plan–kroki, kapasite ve ekipman listesi, sigorta–teminat, prosedürler ve eğitim kayıtlarını dosyalayın.
7. Saha incelemesi (yerinde kontrol)
   • İlgili birim sahayı gezer; eksik görülürse düzeltici faaliyet listesi verilir. Kör nokta, raf güvenliği, yangın ekipmanı ve kayıt akışı sıkça kontrol edilir.
8. Eksiklerin kapatılması ve tekrar kontrol
   • Listeyi madde madde kapatın; fotoğraf ve tutanakla ispat edin. Gerekirse ikinci bir saha ziyareti yapılır.
9. İzin ve tescil
   • Uygunluk sonrası işletme izni düzenlenir; sorumlu kişi atanır, imza–mühür kullanımı başlar.
10. İlk operasyon ve deneme sayımı
    • İlk giriş–çıkışlarda deneme kayıtları alın; ilk ay sonunda sayım yapıp farkları kapatın. Gerekirse prosedürleri güncelleyin.

Aşama	Çıktı	Kontrol Noktası
Fizibilite–tip seçimi	Tip kararı, kapasite planı	Elleçleme ihtiyacı tanımlı mı?
Plan–kroki	Yerleşim, zonlama, acil çıkış	Kör nokta kaldı mı?
Kayıt sistemi	Yazılım ve yetki matrisi	Düzeltme izleri görünüyor mu?
Güvenlik–kamera	Kapsama–saklama planı	Test tutanakları hazır mı?
Başvuru dosyası	Tüm belgeler tek dosya	Eksik belge listesi var mı?
Saha inceleme	Düzeltici faaliyet listesi	Tarihli takip çizelgesi var mı?
İzin–tescil	İşletme izni	Sorumlu kişi ataması tamam mı?
İlk sayım	Fark listesi ve kapanış	Prosedür güncellendi mi?

• Senaryolar
  • Çok müşterili başlangıç: Genel antrepo kuran işletme, ilk 3 ayda “kamerada kör nokta” nedeniyle kayıt uyuşmazlığı yaşar.
    Çözüm: Yerleşim revizyonu + aylık kamera test planı + giriş–çıkış eşleştirme tutanağı.
  • Üretici odaklı özel antrepo: Hammadde akışında dalgalanma var.
    Çözüm: Haftalık sayım döngüsü, parti–konum eşleşmesini zorunlu kılan yazılım kuralı, imha–iade için ayrı prosedür.
• Sık yapılan hatalar – nasıl önlenir?
  • “Depo mantığıyla” başlamak: Antrepo, gümrük gözetimli bir rejimdir; prosedürsüz iş akışı kabul görmez.
  • Kayıt silmek: Düzeltme şerhli olmalı; kim, ne zaman, neyi, neden değiştirdi görünmeli.
  • Eğitimsiz vardiya: Denetimde ilk sorulan; eğitim listeleri ve içerik dosyalarıdır.

Hangi Antrepo Tipi Kime Uygun? Sektör Bazlı Öneriler

Antrepo tipini seçerken 3 soruya yalın yanıt verin: (1) Kaç müşteriye hizmet vereceksiniz? (2) Hangi işlemleri (etiketleme, ayrıştırma, basit paketleme) yapacaksınız? (3) Kayıt–izlenebilirlik altyapınız ne kadar güçlü? Çok müşterili ve yüksek devirli akışta genel antrepo; tek kullanıcı–özel süreçlerde özel antrepo sağlıklı sonuç verir. Alt tiplerde (A–B–C–D–E) sorumluluğun kimde olduğu ve kayıt derinliği değişir.

Sektör	Eşya Profili	Önerilen Antrepo Tipi	Gerekçe	Dikkat Notu
Tüketim ürünleri (gıda dışı)	Çeşitli kod, hızlı dönüş	Genel / A tipi	Çok müşterili, standart süreç	Raf–adresleme ve sayım döngüsü şart
Elektronik–beyaz eşya	Kıymetli, kırılgan	Genel (kıymetli eşya bölgesi) / A–B tipi	Güvenlik ve izlenebilirlik kritik	Kasa, kafes, kamera kör nokta testi
Tekstil–hazır giyim	Yüksek adet, sezonluk	Genel / A tipi	Etiketleme–ayrıştırma ihtiyacı	Sezon öncesi kapasite planı
Otomotiv yan sanayi	Parçalı akış, parti parti çekiş	Özel / C–D–E tipi	Üretim temposuna uyum	Parti–konum eşlemesi zorunlu
İlaç–sağlık	Sıcaklık–nem hassas	Özel (soğuk alan) / C–D–E	İzlenebilirlik ve şartlı alan	Sıcaklık kayıtları ve yedek güç
Kimya–boya–solvent	Tehlikeli madde	Özel (ayrı bölge) / C–D–E	Ayrı zon, özel güvenlik	Havalandırma, topraklama, dökülme seti
Tarım ürünleri	Mevsimsel, hacimli	Genel / A tipi	Yüksek istif–hızlı sevk	Zemin taşıma ve yangın planı
E-ticaret dağıtımı	Çok kalem, iade trafiği	Genel / A tipi	Hız ve adresleme	Geri dönüş–iade prosedürü

• Seçim ipuçları
  • Çok müşterili yapı + standart akış = Genel / A tipi.
  • Kendi eşyanızı kendiniz yönetiyorsanız ve kayıt sizdeyse = B tipi.
  • Üretim girdisi–özel işlem–özel alan gerekli ise = Özel / C–D–E.
  • Tehlikeli, soğuk, kıymetli eşya varsa ayrı bölge ve ek güvenlik zorunlu.

Tehlikeli Madde Antrepoları: Ayrı Bölge ve Özel Kurallar

Tehlikeli madde; yangın, patlama, zehirlenme ya da çevreye zarar riski taşıyan eşyadır. Bu eşyalar ayrı bir bölgede, özel işaretleme, havalandırma, yangın tertibatı, topraklama ve dökülme–sızma müdahale düzeni ile saklanmalıdır. Ortak depoda “bir köşe” ayırmak yeterli değildir; zonlama, mesafe ve tamamlayıcı donanım şarttır.

Konu	Asgari Gereklilik	Sık Hata	Denetimde İpucu
Ayrı bölge–zonlama	Tehlikeli madde için bağımsız alan, uyumlu komşuluk	Aynı koridorda uygunsuz yan ürün	Tehlike sınıfı uyum çizelgesini duvarda tutun
Havalandırma	Sürekli/yerel çekiş, taze hava	Kapalı alan, kokunun içeride kalması	Hava değişim tutanaklarını dosyalayın
Topraklama–kıvılcım güvenliği	Raf, ekipman ve tanker topraklaması	Statik birikim göz ardı	Topraklama ölçüm raporları güncel olmalı
Yangın sistemi	Uygun söndürücü türü, algılama, hidrant	Yanlış tip söndürücü	Ekipman tarih–basınç kontrol listesi
Dökülme/sızma seti	Emici malzeme, kürek, kapatma tıkaçları	Setin yanlış yerde olması	Girişe yakın “ilk müdahale noktası”
İşaretleme–etiket	Uyarı levhası, madde sınıfı etiketi	Etiketsiz–karışık koliler	Bölge girişinde sınıf panosu
Koruyucu donanım	Gözlük, eldiven, maske, tulum	Bütün vardiyaya yetmeyen stok	Kullanım–depo kayıtları ayrı tutulmalı
Atık–bertaraf	Sızıntı atığı için ayrı kap, lisanslı bertaraf	Evsel atıkla karışması	Bertaraf fişlerini arşivleyin
Eğitim–tatbikat	Düzenli eğitim ve acil durum tatbikatı	Belgelerin eksik olması	Yıllık tatbikat fotoğraf–tutanakları

• Senaryolar
  • Boya–solvent: Uçucu sınıf; kıvılcım güvenliği, patlama riski. → Havalandırma + kıvılcım kaynağı yok + topraklama.
  • Tıbbi gaz tüpleri: Devrilme ve kaçak riski. → Zincir–kafes sabitleme + sızdırmazlık kontrolü.
  • Tarım kimyasalları: Çapraz bulaş riski. → Uyum çizelgesi + ayrı palet + sızma küveti.
  • Lityum pil: Isınma ve termal kaçak riski. → Sıcaklık izleme + metal olmayan raf + yanıcıdan uzak zon.

Antrepo için Yer Seçimi ve Erişim: Liman, Sınır Kapısı, Ana Arter Yakınlığı

Doğru yer seçimi; yakıt, zaman ve işçilikte kalıcı tasarruf demektir. Hedef; liman/sınır kapısı/ana arterlere yakın ama sıkışıklığın ortasında olmayan, tır manevrasına uygun ve komşuluk riskleri düşük bir konum bulmaktır.

Ölçüt	Neden Önemli	Ölçülebilir Kontrol	Kırmızı Bayrak
Liman/sınır kapısı mesafesi	Sevk–varış süreci kısalır	Zirve saatlerde gerçek süre ölçümü	Trafikte düzenli kilitlenme
Ana arter erişimi	Tır dönüş hızı artar	Dönüş güzergâhı–rampa analizi	Geniş araçla keskin dönüş
Rampa–manevra alanı	Emniyet ve hız	Aynı anda yanaşabilen araç sayısı	Kuyruk ve geri dönüş trafiği
Komşuluk etkisi	Gürültü/tehlike şikâyeti	Mesafe, duvar, yeşil bant	Konutla duvar duvara sınır
Zemin–drenaj	İstif güvenliği	Yağışta su birikimi testi	Çöken zemin, kaygan yüzey
Genişleme imkânı	Talep artışına hazırlık	İlave parsel/raf alanı	Sıkışık parsel, imkânsız genişleme
Yetkili kurumlara yakınlık	İşlem hızı	Gümrük/denetim birimine mesafe	Zorunlu ziyaretlerde uzun yol

• Uygulama önerileri
  • Zirve saat denemesi yapın: Sabah–akşam tıkanmalarında gerçek tır dönüş süresini ölçün.
  • Giriş–çıkış ayrımı planlayın: Ayrı kapı akışı, güvenlik ve hız kazandırır.
  • Komşuluk kalkanı oluşturun: Gürültü ve toz için perdeleme, yeşil bant, aydınlatma yönü.
  • Genişleme senaryosu yazın: İki yıl içinde raf–koridor oranını artıracak esneklik bırakın.
  • Hava olaylarına hazırlık: Rüzgâr–yağış yönü ve drenaj çizelgesi oluşturun.

Sıkça Sorulan Sorular