Avrupa’da Çifte Vatandaşlık Veren Ülkelerin Şartları 2025
Avrupa’da yaşamak, çalışmak veya yatırım yapmak isteyen birçok kişi için çifte vatandaşlık büyük avantajlar sunmaktadır. Hem kendi ülkesinin vatandaşlığını koruyup hem de Avrupa Birliği ülkelerinden birinin vatandaşlığını almak, seyahat, eğitim, sağlık ve iş imkanlarını genişletir.
Ancak çifte vatandaşlık hakkı her ülkede geçerli değildir ve şartları ülkelere göre büyük farklılıklar gösterir. Bu yazımızda 2025 yılı itibarıyla Avrupa’da çifte vatandaşlık veren ülkeleri ve bu ülkelerin güncel başvuru koşullarını detaylı ve karşılaştırmalı şekilde ele alıyoruz.
Çifte Vatandaşlık Nedir? Hangi Hakları Sağlar?
Çifte vatandaşlık, bir kişinin aynı anda iki ülkenin vatandaşı olması durumudur. Bu kişiler, her iki ülkenin de haklarından yararlanabilir ve yükümlülüklerine tabi olurlar. Çifte vatandaşlığın sağladığı avantajlar:
- İki ülkenin pasaportuna sahip olma hakkı
- Her iki ülkede de süresiz yaşama, çalışma ve eğitim görme hakkı
- Miras, mülkiyet ve sosyal güvenlik haklarına erişim
- Vize muafiyeti ve kolay uluslararası seyahat
- Avrupa Birliği ülkelerinde serbest dolaşım hakkı (AB vatandaşlığı üzerinden)
Avrupa’da Çifte Vatandaşlık Konusunda Genel Yaklaşım
Avrupa ülkeleri çifte vatandaşlığa dair farklı politikalar izlemektedir. Bazı ülkeler bunu açıkça desteklerken (örneğin Fransa, İtalya, Portekiz), bazıları sadece belirli koşullarda çifte vatandaşlığa izin verir (örneğin Almanya). Genel olarak Avrupa’da çifte vatandaşlığa yaklaşım şu 3 grupta toplanabilir:
- Serbestçe Kabul Edenler: Fransa, Belçika, İrlanda, İtalya gibi ülkeler, çifte vatandaşlığa geniş ölçüde izin verir.
- Kısıtlı Kabul Edenler: Almanya, Hollanda gibi ülkeler bazı durumlarda çifte vatandaşlığa izin verir; örneğin AB vatandaşıysanız veya diğer vatandaşlıktan çıkmak mümkün değilse.
- Genelde Reddedenler: Estonya, Litvanya gibi ülkeler çift vatandaşlığa karşı daha katı tutum sergiler. Ancak istisnai durumlarda kabul edilebilir.
Çifte Vatandaşlık Veren Avrupa Ülkeleri ve Şartları (2025 Güncel Liste)
Aşağıda, çifte vatandaşlık başvurusu kabul edilen ülkeler, temel şartlar ve başvuru yöntemleri ile birlikte sunulmuştur:
A. Çifte Vatandaşlığa Tam Olarak İzin Veren Ülkeler
Bu ülkeler, vatandaşlarının başka bir ülkenin vatandaşlığını almalarını veya yabancı bir bireyin kendi vatandaşlıklarını kazanmasını herhangi bir sınırlama ya da vatandaşlıktan çıkma şartı olmadan kabul eder. Yani kişi iki (hatta bazen daha fazla) ülkenin vatandaşı olabilir. Bu ülkelerde çifte vatandaşlık, yasal olarak korunur ve kişilerin haklarını etkilemez.
| Ülke | Şartlar ve Yöntemler |
|---|---|
| İrlanda | – Aile kökeni (ebeveyn, büyükanne) – 5 yıl ikamet – İngilizce yeterliliği |
| İtalya | – Soy bağıyla otomatik hak (jus sanguinis) – İkamet yoluyla 10 yıl |
| Fransa | – 5 yıl ikamet – Fransız kültürüne uyum – Fransızca yeterliliği |
| Belçika | – 5 yıl yasal ikamet – Entegrasyon şartı – Dil yeterliliği |
| İsveç | – 5 yıl ikamet – Sabıka kaydı temizliği – Entegre yaşantı gösterimi |
| İzlanda | – 7 yıl ikamet – İskandinav vatandaşları için daha kısa |
| Finlandiya | – 5 yıl sürekli ikamet – Dil yeterliliği (Fince veya İsveççe) |
B. Şartlı Olarak Çifte Vatandaşlık Kabul Eden Ülkeler
Bu ülkeler, çifte vatandaşlığa prensipte sıcak bakmaz; ancak belirli durumlarda ya da istisnai hallerde kabul eder. Genellikle başvuru yapan kişinin önceki vatandaşlığından çıkması istenir. Bazı durumlarda ise, kişinin doğduğu ülkeden vazgeçmesinin imkânsız veya aşırı zorluk oluşturması göz önüne alınarak istisna tanınır.
| Ülke | Kabul Şartları |
|---|---|
| Almanya | – 8 yıl ikamet – Türk vatandaşları için özel istisna – Dil sınavı |
| Hollanda | – Genel olarak tek vatandaşlık şartı – Bazı istisnai durumlar (eş durumu, mültecilik) |
| Avusturya | – Sadece kamu yararına hizmet etmiş kişiler – Yatırımcılar |
| Çekya | – 5 yıl ikamet – Dil sınavı – Mevcut vatandaşlıktan çıkmak zorunda değilsiniz |
| Slovakya | – AB vatandaşı ile evlilik ya da doğum – Kısıtlı çifte vatandaşlık durumu |
Almanya’da Çifte Vatandaşlık Şartları
Almanya, 2024 sonunda yaptığı yasal değişikliklerle çifte vatandaşlık konusunda daha esnek hale gelmiştir. Özellikle Almanya’da uzun süre yaşayan Türk vatandaşları bu durumdan faydalanabilmektedir. Şartlar ve avantajlı durumlar:
- En az 5 yıl yasal ikamet (bazı durumlarda 3 yıla iner)
- B1 seviyesinde Almanca dil bilgisi
- Gelir belgesi ve geçim kanıtı
- Sabıka kaydı olmaması
- Vatandaşlık testinden başarıyla geçmek
- Almanya’da doğmuş olmak
- Alman vatandaşı ile evli olmak
- Üniversite veya mesleki eğitim almış olmak
Fransa’da Çifte Vatandaşlık ve Başvuru Yolları
Fransa, çifte vatandaşlık konusunda Avrupa’nın en hoşgörülü ülkelerinden biridir. Türk vatandaşlarının Fransa vatandaşlığı aldıktan sonra Türk vatandaşlığını korumasına izin verilmektedir. Başvuru yolları ve gereken belgeler:
- 5 yıl yasal oturum sonrası başvuru
- Fransız vatandaşı ile 4 yıl evlilik
- Fransa’da doğmuş çocuklar üzerinden soy bağı
- Fransızca yeterlilik belgesi (B1)
- İkamet belgeleri
- Mali durum beyanı
- Sabıka kaydı
İtalya’da Çifte Vatandaşlık Nasıl Alınır?
İtalya, köken bağı ve evlilik yoluyla vatandaşlık veren ülkeler arasında yer alır. Aynı zamanda ikamet yoluyla da vatandaşlık kazanmak mümkündür. Vatandaşlık yolları ve dikkat edilmesi gerekenler:
- İtalyan kökenli olmak (atalardan biri İtalyan ise)
- En az 10 yıl yasal ikamet
- İtalyan vatandaşı ile 2 yıl evli olmak
- Evlilikten sonra İtalya’da 1 yıl yaşamak
- Başvuru süreci uzun sürebilir (2 yıla kadar)
- Başvuru öncesi sabıka kaydı temiz olmalı
- İtalyanca iletişim kurabilmek büyük avantaj sağlar
İsveç’te Çifte Vatandaşlık ve Oturum Şartları
İsveç, göçmenlere açık ve kapsayıcı politikasıyla bilinir. 5 yıl İsveç’te yasal ikamet eden herkes vatandaşlığa başvurabilir ve Türkiye vatandaşlığını koruyabilir. Şartlar:
- 5 yıl İsveç’te sürekli oturum
- Temiz adli sicil
- İsveç toplumu ile uyum göstergesi
- Gelir beyanı veya devlet yardımı almamak
- Dili bilmek avantaj sağlar ama zorunlu değildir
Hollanda’da Sınırlı Çifte Vatandaşlık Hakkı
Hollanda, genel olarak çifte vatandaşlığı desteklemese de bazı istisnai durumlarda bunu kabul eder. Türk vatandaşları bazı özel hallerde hem Türk hem Hollanda vatandaşı olabilir. Çifte vatandaşlığa izin verilen durumlar:
- Hollanda vatandaşı ile evli olmak
- Doğumla çifte vatandaş olanlar
- Sığınmacı statüsünde gelen bireyler
- Doğal yollarla vatandaşlığa geçen çocuklar
Portekiz’de Çifte Vatandaşlık Şartları
Portekiz, yatırımcılara, göçmenlere ve soy bağı bulunan kişilere çifte vatandaşlık hakkı tanıyan en liberal Avrupa ülkelerinden biridir. Türkiye ile çifte vatandaşlığı kabul ettiği için Türk vatandaşları da bu hakkı koruyarak Portekiz vatandaşı olabilir. Vatandaşlık yolları ve gerekli belgeler:
- En az 5 yıl Portekiz’de oturum izni ile ikamet
- Portekizli biriyle evlilik (3 yıl birlikte yaşama şartı)
- Portekiz’de doğmuş çocuklar üzerinden soy bağı
- Golden Visa programı ile yatırım yaparak vatandaşlık
- Portekizce yeterlilik belgesi (A2 minimum)
- Oturum izni belgeleri
- Sabıka kaydı
- İkamet ve gelir belgeleri
Belçika’da Çifte Vatandaşlık Hakkı
Belçika, Türk vatandaşlarının çifte vatandaşlık başvurularını kabul eden bir ülkedir. En az 5 yıl ülkede yasal olarak ikamet etmiş bireyler, vatandaşlığa başvurabilirler. Vatandaşlık alma yolları ve ek koşullar:
- Belçika’da en az 5 yıl kesintisiz yasal oturum
- Belçikalı biriyle evli olmak (3 yıl birlikte yaşamak şartıyla)
- Belçika’da doğan veya eğitim alan bireyler için kolaylaştırılmış prosedür
- Fransızca, Flamanca veya Almanca dillerinden birini bilmek
- İş veya gelir belgesi sunmak
- Adli sicilin temiz olması
İrlanda’da Çifte Vatandaşlık Hakkı ve Soy Bağı
İrlanda, soy bağına dayalı vatandaşlık veren ülkelerin başında gelir. Eğer ebeveyn, büyükanne ya da büyükbaba İrlanda vatandaşıysa, torunlar da bu haktan yararlanabilir. Vatandaşlık alma yolları ve belgeleri;
- Soy bağıyla (İrlandalı aile geçmişi)
- İrlanda vatandaşı ile evlilik
- İrlanda’da 5 yıl yasal ikamet
- Doğum belgeleri
- Aile ağacı (soy ağacı kanıtı)
- İrlanda’da yaşanmış süre belgeleri
- İngilizce yeterliliği ve sabıka kaydı
Bulgaristan ve Romanya: Türk Kökenli Vatandaşlara Özel Kolaylıklar
Bu iki ülke, özellikle soy bağı ile vatandaşlık veren uygulamaları sayesinde Türk kökenli vatandaşlara çifte vatandaşlık konusunda kolaylık tanımaktadır.
- Bulgaristan: Bulgar göçmeni olanlar ve ebeveyn ya da büyükbaba soy bağı belgelenirse başvuru yapılabilir
- Romanya: Romence bilen ve soy bağı olan kişiler önceliklidir
Türkiye ve Avrupa Ülkeleri Arasındaki Çifte Vatandaşlık Anlaşmaları
Türkiye, bazı Avrupa ülkeleri ile çifte vatandaşlık anlaşmaları yapmıştır. Bu ülkeler, Türk vatandaşlarının çifte vatandaşlık başvurularında özel düzenlemeler sunar. Türkiye’nin çifte vatandaşlık anlaşması bulunan ülkeler:
- Almanya (sınırlı kapsamda – yeni düzenlemeler yürürlükte)
- Hollanda (istisnai durumlar hariç)
- İsveç
- Norveç
- Danimarka
- Fransa
- Belçika
- İngiltere
- İtalya
- İsviçre
Evlilik Yoluyla Avrupa’da Vatandaşlık Alma ve Çifte Vatandaşlık Hakkı
Evlilik, çifte vatandaşlık için en sık kullanılan yollardan biridir. Ancak her ülke, evlilik yoluyla vatandaşlık başvurularında belirli bir bekleme süresi ve entegrasyon şartı koyar. Evlilik yoluyla vatandaşlık koşulları:
- Evlilikte en az 3 yıl birlikte yaşama şartı
- Başvuru öncesinde belirli bir ikamet süresi
- Dürüst birliktelik ve evliliğin devam ettiğine dair kanıt
- Sabıka kaydı temizliği
- Dil ve kültürel entegrasyon kanıtı
Yatırım ve İş Kurma Yoluyla Avrupa’da Çifte Vatandaşlık
Bazı Avrupa ülkeleri, belirli bir yatırım karşılığında “altın pasaport” ya da “yatırımcı vatandaşlığı” programları sunar. Bu yöntemle çifte vatandaşlık almak mümkün olabilir. Yatırım yoluyla vatandaşlık veren ülkeler;
| Ülke | Yatırım Tutarı (EUR) | Süre – Avantajlar |
|---|---|---|
| Portekiz | 250.000 – 500.000 € | 5 yıl oturum → vatandaşlık hakkı |
| Yunanistan | 250.000 € gayrimenkul | Oturum verilir, 7 yıl sonra vatandaşlık |
| İspanya | 500.000 € gayrimenkul | Vatandaşlık için 10 yıl ikamet |
| Malta | 750.000 € bağış + yatırım | Doğrudan vatandaşlık verilebiliyor |
Askerlik Durumu: Çifte Vatandaşların İki Ülkede Yükümlülüğü Var mı?
Askerlik yükümlülüğü çifte vatandaşlar için iki ülke arasında uyumlaştırılmış ya da muafiyet esaslı yürütülebilir:
- Muafiyet Anlaşmaları: Türkiye’nin Almanya, Fransa gibi bazı Avrupa ülkeleriyle çifte vatandaşlar için askerlik konusunda karşılıklı anlaşmaları vardır. Bu anlaşmalar, kişiye sadece bir ülkede askerlik yapma veya bedelli ödeme imkânı sağlar.
- Yaş ve İkamet Faktörü: Bireyin hangi ülkede uzun süre ikamet ettiği, askerlik yükümlülüğünün hangi ülkeye ait olduğunu etkileyebilir.
- Vatandaşlıktan Çıkmadan Muafiyet Zor: Bazı ülkeler (örneğin Yunanistan), çifte vatandaş da olsa, kendi vatandaşlıklarından dolayı askerlik yükümlülüğünü talep edebilir.
Mülteci Statüsünden Vatandaşlığa: Çifte Vatandaşlık Kazanmak Mümkün mü?
Mülteciler, iltica sürecinden sonra vatandaşlık başvurusunda bulunabilir ve bazı durumlarda çifte vatandaşlık elde edebilir:
- Süreç: Çoğu Avrupa ülkesi, mültecilere uzun süreli oturum izninden sonra vatandaşlık hakkı tanır (genellikle 5–10 yıl).
- Vatandaşlık Kazanımı: Vatandaşlık kazanıldıktan sonra önceki vatandaşlıktan çıkma zorunluluğu ülkeden ülkeye değişir. Örneğin İsveç veya Fransa, kişinin eski vatandaşlığını korumasına izin verir.
- Bazı Ülkelerde Zorluklar: Estonya, Letonya gibi ülkeler, iltica yoluyla vatandaşlık almış kişilere çifte vatandaşlık izni vermez.
Çifte Vatandaşlıkta Vergi Yükümlülükleri: Avrupa Ülkelerinde Çifte Vergilendirme Sorunu
Çifte vatandaşlık, özellikle mali yükümlülükler açısından karmaşık durumlar yaratabilir. Genel durumlar şunlardır:
- Vergi Anlaşmaları: Avrupa ülkeleri arasında çoğunlukla çifte vergilendirmeyi önleyen anlaşmalar (Double Taxation Treaties – DTTs) bulunmaktadır. Bu anlaşmalar, kişinin aynı geliri iki ülkede de vergilendirmesini engeller.
- Global Gelir Vergisi: Almanya, Fransa gibi bazı ülkeler, kendi vatandaşlarının dünya genelinde kazandığı gelirleri vergilendirebilir. Ancak bu, diğer ülkedeki vergi ödemesi ile dengelenir.
- ABD Vatandaşlığı ile Sorun: Avrupa ülkeleri ABD vatandaşlarıyla çifte vatandaşlık durumlarında daha karmaşık bir süreç yaşar çünkü ABD, dünya çapında vergi uygulayan birkaç ülkeden biridir.
Avrupa’da Vatandaşlık Başvuru Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Avrupa ülkelerinde vatandaşlık başvurusunda bulunurken dikkat edilmesi gereken bazı kritik noktalar vardır. Sürecin eksiksiz yürütülmesi, olası retlerin önlenmesi açısından önemlidir. Başvuru sürecinde önemli noktalar:
- Dil seviyesi: Bazı ülkeler resmi sınavlar ister.
- İkamet süresi: Kesintisiz ve yasal olmalı.
- Vergi ödemeleri: Devlete karşı mali yükümlülükler yerine getirilmiş olmalı.
- Sabıka kaydı: Temiz sicil çok önemlidir.
- Entegrasyon: Ülke kültürüne uyum göstermek gerekir.
- Belgelerin doğruluğu: Sahte evrak kullanımı süreci sonsuza dek engelleyebilir.
Çifte Vatandaşlıkta Karşılaşılabilecek Zorluklar
Her ne kadar çifte vatandaşlık avantajlı olsa da bazı hukuki, siyasi ve askeri sorumluluklar doğurabilir. Karşılaşılabilecek zorluklar:
- Askerlik yükümlülüğü (iki ülkede birden)
- Vergi mükerrerliği
- Konsolosluk korumasında öncelik sorunu
- Seçim haklarının sınırlanması (bazı ülkelerde tek ülke için oy kullanımı)
Çifte Vatandaşlık Alırken Karşılaşılan Yaygın Sorunlar
Her ne kadar birçok ülke çifte vatandaşlığa izin verse de başvuru sürecinde bazı engellerle karşılaşmak mümkündür. Özellikle belgelerin temini, dil yeterliliği ve süre sınırlamaları dikkat edilmesi gereken noktalardır. Yaygın sorunlar:
- Eski vatandaşlıktan çıkma zorunluluğu (örneğin: Hollanda, Avusturya)
- Belgelerin hatalı veya eksik sunulması
- Yetersiz dil bilgisi nedeniyle başvurunun reddedilmesi
- Sabıka kaydı veya maddi yetersizlik
- Evlilik yoluyla başvurularda şüpheli görülen evlilikler
Türkiye’de Çifte Vatandaş Olanların Hak ve Yükümlülükleri
Türkiye, birçok ülke ile çifte vatandaşlığı kabul eder. Ancak bu kişiler hem Türkiye Cumhuriyeti’nin hem de diğer ülkenin yasalarına tabidir. Bazı durumlarda yükümlülükler çakışabilir. Haklar ve Yükümlülükler:
- Türkiye’de oy kullanma ve sosyal haklardan yararlanma
- Diğer ülkenin sunduğu sosyal, eğitim ve sağlık haklarından yararlanma
- Her iki ülkenin pasaportunu taşıma hakkı
- Askerlik: Türkiye’de zorunlu askerlik yükümlülüğü devam eder (bazı ülkelerde yapılan askerlik tanınabilir)
- Vergi: Türkiye ile diğer ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları geçerlidir
- Miras: İki ülkenin miras hukuku farklı olabilir
Çifte Vatandaşlıkta Pasaport ve Kimlik Kullanımı
Çifte vatandaşlar, seyahatlerde ve yurt içi işlemlerde hangi ülkenin pasaportunu kullanacağına dikkat etmelidir. Her ülke, kendi vatandaşının giriş-çıkışlarını kendi pasaportuyla yapmasını ister. Kullanım önerileri:
- Türkiye’ye giriş çıkışlarda TC pasaportu kullanmak zorunludur
- Diğer ülkeye giriş çıkışta o ülkenin pasaportu tercih edilmelidir
- Vize başvurularında uygun pasaport seçimi önemlidir
- Kimliklerde çifte vatandaşlık bilgisi yer almaz; ancak MERNİS’te kayıtlı olmalıdır
AB Üyesi Olmayan Avrupa Ülkelerinin Çifte Vatandaşlık Yaklaşımı (Örn: İsviçre, Norveç)
AB üyesi olmayan ama Avrupa kıtasında yer alan ülkeler çifte vatandaşlığa yönelik kendi kurallarını uygular:
- İsviçre: 1992’den beri çifte vatandaşlığa izin vermektedir. İsviçre vatandaşlığına başvuran kişinin eski vatandaşlığından çıkması gerekmez. Ancak her kantonun ve belediyenin özel kuralları olabilir.
- Norveç: 2020 itibarıyla çifte vatandaşlığa izin vermeye başlamıştır. Öncesinde çifte vatandaşlık yasaklanmıştı.
- İzlanda ve Liechtenstein: Çifte vatandaşlığı kabul eden ülkeler arasındadır, ancak başvuru süreçleri detaylıdır.
- Birleşik Krallık: AB’den ayrılmış olsa da çifte vatandaşlık konusunda liberaldir.
Vatandaşlık İptali Riski: Hangi Durumlarda Çifte Vatandaşlık Geri Alınabilir?
Çifte vatandaşlık her zaman güvence altında değildir. Aşağıdaki durumlarda vatandaşlık iptal edilebilir:
- Yanıltıcı Bilgi veya Sahtecilik: Vatandaşlık başvurusu sırasında yanlış beyan verilmişse, vatandaşlık iptal edilebilir.
- Güvenlik Tehdidi Oluşturmak: Terör faaliyetleri veya vatana ihanet gibi suçlardan hüküm giymek vatandaşlık iptali sebebi olabilir.
- Yurtdışında Uzun Süre İkamet: Bazı ülkeler (örneğin Avusturya), vatandaşın ülkesiyle bağını kopardığını düşünürse vatandaşlığı iptal edebilir.
- Gönüllü Olarak Yabancı Bir Ülkenin Hizmetine Girmek: Askerlik veya devlet görevi gibi hizmetlerde diğer ülkeye bağlılık gösterilmesi iptale yol açabilir.
Avrupa’da Çifte Vatandaşlık Hâlâ Cazip Bir Seçenek
2025 yılı itibarıyla Avrupa’da çifte vatandaşlık almak isteyen bireyler için birçok yol mevcut: doğum, soy bağı, evlilik, yatırım ve uzun süreli ikamet bunların başında geliyor. Ancak her ülkenin uygulaması farklı olduğu için, başvuru yapmadan önce ilgili ülkenin resmi kurumları ve konsoloslukları aracılığıyla bilgi alınması zorunludur.
Bu yazıda, çifte vatandaşlık veren Avrupa ülkeleri, başvuru şartları, avantajları ve potansiyel zorlukları kapsamlı bir şekilde ele aldık. Artık siz de hem Türk vatandaşlığınızı koruyup hem Avrupa vatandaşı olmanın kapısını aralayabilirsiniz. İsterseniz En kolay oturum izni veren ülkeler yazımızı da okuyabilirsiniz.
